donderdag, november 30, 2006

Verleiding

Ik sta om zes uur op, het is nog donker. De wekker is gegaan om 5:59 uur. Ik moet naar Noordwijkerhout waar ik de laatste workshop geef in het kader van het project De Verleiding. Gisteren, woensdag, was ik in Leidschendam op een school die Het Nieuwe Leren was toegedaan. Toen moest ik om half zeven opstaan. Noordwijkerhout is verder dan Leidschendam, dus nu moet ik nog een half uur eerder op. Telkens weer verbaas ik me erover hoeveel mensen er zo vroeg 's ochtends al wakker zijn. Toch is het om half zeven minder druk dan om zeven uur. Ditmaal kies ik bij de NS-automaat het juiste kaartje. Gisteren kocht ik een kaartje met korting en zat ik eenmaal in de trein in de rats dat ik gecontroleerd zou worden. Gelukkig was er geen conducteur die behoefte voelde mijn kaartje te controleren zodat ik dat 's avonds zelfs nog een keer kon gebruiken om naar Delft te gaan.
In Delft word ik opgepikt door mijn contactpersoon van Kunstgebouw. Gisteren had ze haar zoontje in een maxicosy achterin zitten, nu is ze alleen. We zijn vandaag vroeger maar het is drukker op de weg. Ik ga een workshop geven voor het project De Verleiding. Een tentoonstelling in het communicatiemuseum in Den Haag waar leerlingen van 3VMBO uit Zuid-Holland naar toe gaan en die ter voorbereiding daarop een theaterworkshop krijgen. O.a. van mij. Ik heb er nu een stuk of vijf achter de rug en nog twee te gaan.
De school is prachtig. Een modern gebouw met veel licht, veel glas, ruim opgezet, overal tafels vol met nieuwe computers. De leerlingen zijn iets minder. Ik krijg ze vandaag niet echt mee. In de tweede groep zit een aantal zittenblijvers, drie, die ik er tenslotte maar uitstuur omdat ze geen zin hebben, niet mee willen doen en de anderen belemmeren om deel te nemen. Na hun vertrek gaat het beter.
Maar net als een tijd eerder, lang geleden, vraag ik me af of er geen dramadocenten in de buurt van Noordwijk wonen. Dat zou een stuk makkelijker zijn. Nu komen de andere docente en ik respectievelijk uit Dordrecht en Rotterdam en zijn drie uur onderweg voor twee workshops van twee uur. Ik heb me opnieuw laten verleiden in de hoop op een fijne ervaring, maar ben opnieuw enigszins teleurgesteld.

dinsdag, november 28, 2006

Sleutels

Als ik de lift in stap voel ik in mijn linkerjaszak naar mijn fietssleutel. Ik voel:
a. een handschoen zonder vingers,
b. een bioscoopkaartje voor de film Ober van Alex van Warmerdam,
c. een volle of lege strippenkaart (het is maar hoe je het bekijkt),
maar geen fietssleutel.
Ik voel in de rechterjaszak. Daarin zitten:
a. de rechterhandschoen zonder vingers die bij de linker hoort,
b. vier lege of volle strippenkaarten,
c. een kassabon van de RET, het Rotterdamse Gemeentelijk Vervoerbedrijf,
maar opnieuw geen fietssleutel.
Ik ben bang dat ik mijn fiets niet op slot heb gedraaid en dat als ik in de fietsenstalling aankom, mijn fiets weg is. Ondertussen zoeft de lift alle zeventien verdiepingen naar beneden. Vanochtend hebben we alle trappen af moeten lopen in verband met een ontruimingsoefening. Ditmaal gaat het sneller.
Ik ga de fietsenstalling binnen en zie van ver mijn fiets al staan. Zo te zien staat hij nog steeds op slot. Dat wordt naar huis lopen voor de reservesleutel. Toch loop ik nog even door naar de fiets om te controleren of hij werkelijk op slot staat. Mijn blik richt zich naar beneden en valt op de sleutels die onder de fiets liggen, op de grond. Ik maak mijn fiets los en rijd naar huis om te eten.
Ik verwacht mijn vrouw in de keuken, bezig met het avondeten. Die is er niet. Alleen mijn oudste dochter Julia is thuis. Ik vraag haar waar iedereen is en waarom er niet is gekookt. Dan vertelt ze me het verhaal van Denise's sleutels.

"Denise was naar de stad met haar vriendin.
Ze was haar fietssleutel kwijt.
Ze ging met de tram naar huis om een reservesleutel te halen.
Omdat het warm was trok ze thuis haar winterjas uit.
Ze deed haar andere, dunnere jas aan.
Bij de fiets aangekomen bleek het sleuteltje niet te passen.
Mama ging zoeken in haar winterjas en vond het sleuteltje in de voering.
Daarop reed mama naar de stad om de fiets te bevrijden."

maandag, november 27, 2006

Laatste voorstelling

Het is volbracht. De laatste voorstelling is gespeeld. Ik fiets naar huis van de bushalte aan de Capelsebrug en voel me leeg. Moe maar voldaan. Het is toch gelukt. De laatste voorstelling was voor een volle zaal. In mezelf denk ik toch: als het een slechte voorstelling was waren er bij de laatste voorstelling niet zoveel mensen gekomen en was de zaal leger geweest. De meeste mensen hebben volgens mij van de voorstelling genoten. Echt zeker weet je dat echter nooit. De mensen die er niets aanvonden zeggen dat over het algemeen niet recht in je gezicht.

De zaterdagvoorstelling was het hoogtepunt. Er werd uitzonderlijk veel gelachen en de spelers speelden op topsnelheid, zonder de pauzes over te slaan. Bij die voorstelling was mijn vrouw ook nog eens aanwezig. Mijn grootste criticus. Ze vond het goed gedaan. Er goed uitzien. Ik kon tevreden zijn.

Volgens haar was ik beter geworden. In 1995 regisseerde ik bij Rogeto mijn laatste stuk. Daar heb ik vijf jaar lang kluchten geregisseerd. Met één uitzondering, een thriller. Een thriller zal ik hoogstwaarschijnlijk nooit meer doen. Een klucht daarentegen graag. Van Joe Orton bijvoorbeeld. Het is een genre dat bij me past. Ik vind een klucht niet oppervlakkig zoals de meeste mensen. Die vinden een drama dieper gaan. "Mensen die gauw huilen zijn wreed en oppervlakkig" schrijft Gerard Reve in De Avonden. Volgens mij zijn de wijsheden die in een klucht verborgen zitten minstens even diep en veelzeggend als de wijsheden in een dramatisch stuk. En de waarheden in een drama minsten zo algemeen en universeel. In een drama is er aan het eind van het stuk iets veranderd, bij een klucht blijft alles bij het oude. Is dat niet veel dramatischer?

Terwijl ik naar huis fiets vraag ik me af of ik de spelers nu voor het stuk gewonnen heb. Mijn mannelijke hoofdrolspeler heeft eerlijk toegegeven niets in het stuk te zien. Tijdens het spelen heeft hij dat goed verborgen. Ik weet het niet.

zaterdag, november 25, 2006

De vijfde voorstelling

De vijfde voorstelling gaat een beetje hobbelig. Echt fout gaat er niets, maar soms hapert de machine. Ik heb het idee dat het publiek zich vermaakt alhoewel er ook mensen zijn die de voorsteling stoïcijns ondergaan. Een merkwaardige voorstelling.
Achteraf krijg ik toch goede reacties. Mijn oudste broer is er en heeft geen kritiek, maar hij gaat bijna nooit naar het theater. Een ex-regisseur van Arto, een lief, oud en gerimpeld fragiel vrouwtje dat de voorstelling al een keer eerder heeft gezien, vindt hem erg vooruit gegaan, vooral het laatste bedrijf, het gedeelte na de pauze. Dat gedeelte heb ik na opmerkingen van haar ingekort en dat heeft goed gewerkt.

De volgende opvoering van Hotel du Libre vindt plaats op zaterdag 25 november om 20.15 uur in het Artotheater, Klooster 5 in Schoonhoven. Toegang € 8,50. Daarna matinee op zondag 26 november. Voor meer informatie zie de website van het Artotheater

donderdag, november 23, 2006

Boekencast

Vandaag ontdekt, de Radioboeken van de Buren in de Belgische Boekencast

Radioboeken zijn verhalen door Nederlandse en Vlaamse auteurs speciaal geschreven op verzoek van deBuren. Verhalen waarin de stad een rol speelt. Voor het eerst en voor het laatst lazen de auteurs bij deBuren hun verhaal voor dat nooit een gedrukte tekst wordt. Een Radioboek kan alleen beluisterd worden. De enige versie van de tekst, de versie die de schrijver zelf heeft gebruikt om voor te lezen, is verzegeld in een blik en zal worden ingemetseld in de nieuwbouw van deBuren.

Partner(s): Vlaams-Nederlands Huis deBuren

Zie ook: http://www.radioboeken.be/

woensdag, november 22, 2006

Lijsttrekkers live

Even over achten ben ik op het stembureau om mijn stem uit te brengen. Twee mannen en een vrouw zitten achter de tafel, de Buurvrouw met de Mascara-ogen staat boven aan de trap van het gymnastieklokaal waar het stembureau gevestigd is. De laatste weet nog niet op wie ze gaat stemmen. Ik zeg haar gewoon aan iedereen te vragen op welke lijsttrekker ze gaan stemmen en dan het voorbeeld te volgen van de leukste man die ze ziet. Twee lijsttrekkers die aan deze verkiezingen meedoen heb ik in levende lijve gezien, beide in connectie met vrouwen in mijn leven.

Ongeveer negentien jaar geleden speelde mijn vrouw in het enige toneelstuk waar ze ooit in speelde. De Bezetenen van Elias Canetti, een heftig stuk over determinisme, geregisseerd door de Griekse regisseur Apostolos Panagopoulos, in theater Concordia in Enschede. Dat was niet zo'n geweldige ervaring voor mijn vrouw en daarna heeft ze nooit meer toneel gespeeld. In dat stuk speelde een heel jong meisje met zwarte krullen. Het stuk handelde over een volk dat een capsule om de hals had waarin stond wanneer ze sterven moesten. Deze capsule mocht alleen geopend worden door de leider, een soort van hogepriester, de Capsulaan. Het jonge meisje met zwarte krullen moest al heel vroeg in haar leven sterven. Dat meisje werd gespeeld door Femke Halsema.

Ongeveer twee jaar geleden stierf mijn ex-vriendin. De vrouw waarmee ik in mijn studententijd twee jaar lang verkering had gehad. Volkomen onverwacht viel er een rouwkaart op de mat. Ik had haar al enige jaren uit het oog verloren, wist niets van haar ziekte en dood. Het bericht van haar overlijden viel rauw op mijn dak. De uitvaart vond plaats vanuit de Nieuwe Kerk in Den Haag, een gigantische kerk. Ondertussen was ze van de studente Bestuurskunde waarmee ik een verhouding had en met wie ik een tijd lang verwacht had te zullen trouwen, opgeklommen naar een belangrijke post, secretaris-generaal bij het Ministerie van Sociale Zaken. Bij haar overlijden sprak de staatssecretaris van het ministerie, toen nog een progressieve en enigszins linkse liberaal. Nu is hij de mijns inziens enigszins naar rechts opgeschoven lijsttrekker van de VVD, Mark Rutte.

Foto: omdat ik al zoveel plaatjes van Femke heb laten zien ditmaal voor de vrouwelijke lezers Mark Rutte.

dinsdag, november 21, 2006

Verkiezingen

Op 8 maart 2006 schreef ik over de gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam en hoe ik op twee verkeerde partijen stemde. Nu zijn er weer verkiezingen, ditmaal landelijk. Ik heb er al een aantal keren over geschreven. Ook over op wie ik ga stemmen. Zojuist is het eerste deel van het verkiezingsdebat op televisie geweest, voor mij zonder een duidelijke winnaar of winnares. Een verslag van het debat staat nu al op de site van de NOS. Slechts één vrouw deed mee aan het debat, aan het volgende doet opnieuw maar één vrouw mee. In het weblog van Martin Bril is te lezen waarom we morgen op een vrouw moeten stemmen. Dus eigenlijk is er maar keuze tussen twee lijsttreksters.

*

Ondertussen is ook de tweede helft van het debat voorbij, tussen de fractieleiders van de grotere partijen. Weer niet echt een duidelijke overwinnaar. Ik val niet van mijn geloof, vanmiddag heb ik drie stemwijzers geraadpleegd en in alle gevallen blijft mijn keuze voor GroenLinks overeind. De mooiste opmerking is van Jan Marijnissen tegen Mark Rutte: "Ben je bang als ik te lang aan het woord ben?"
Na het debat volgt Freek de Jonge die veel aandacht besteedt aan de kwestie Ayaan Hirsi Ali en Rita Verdonk. Iets waarover ik in de afgelopen verkiezingscampagnes overigens bitter weinig heb gehoord. Als Balkenende een beschuldigende vinger uitsteekt naar Bos en hem een draaikont noemt, waarom wijst hij dan ook niet zijn vinger naar Rita? Bang voor Rita?

maandag, november 20, 2006

Schuilkelder # 07

We doen een preview van de voorstelling tijdens de kunst- en cultuurborrel onder de grond bij Europoort Meubelen. We hebben ondertussen gehoord dat deze plek niet door gaat. Dat is eigenlijk maar goed ook. De akoestiek is verschrikkelijk en wat we spelen komt absoluut niet tot zijn recht. Een ramp. Enigszins veroorzaakt doordat de cultuurscout ons aangekondigt met de woorden: "Hier is toneelgroep Narisk en pak maar wat te drinken!" Vervolgens gaan de door ons gerepeteerde scènes ten onder in gezellige borrelpraat. Op een gegeven moment trekt Ferrie de aandacht voor zijn scène met Nienke maar het succes daarvan is maar van korte duur. Een les voor de voorstelling.
Gelukkig treffen we nog wat mensen die ons wellicht kunnen helpen bij het vinden van een geschiktere ruimte en is de middag niet geheel verloren. Vanavond hebben we weer een goede repetitie tijdens welke we opnieuw drie nieuwe scènes maken. Een bingo-avond, een modeshow en een workshop "Verbeter jezelf in 5 minuten." Voor de volgende week ga ik een montage maken van alle scènes om te zien wat er nog moet worden toegevoegd en te zien hoe lang de voorstelling nu duurt.

zondag, november 19, 2006

Alles op zijn plaats

Als ik naar de bushalte loop op Capelsebrug zit op het bankje een jonge vrouw met prachtige ogen. Op de een of andere manier komt ze me vaag bekend voor maar ik weet niet waarvan. Ik zoek alle hoeken en gaten in mijn hersens af maar er rinkelt nergens een belletje. Mijn blik wordt van tijd tot tijd naar haar ogen getrokken terwijl ik sta te wachten, mijn mandarijn opeet en naar mijn mp3-speler luister.
In de bus zit ik een bankje voor haar en lees in mijn boek. Dan rinkelt ineens het belletje waarnaar ik op zoek was. Ze speelde de jonge actrice in Huize Horror van Arto Post Laboro. Vlak voordat de bus stopt draai ik me naar haar om en spreek haar aan. Of ze soms bij Arto speelt. Ze is wie ik dacht dat ze was. Ik geef haar een compliment, ik vond haar één van de betere spelers in een slecht stuk. Zelf vond ze het stuk net als ik niet veel soeps. Ik vertel haar dat ik de regisseur ben van het nieuwe stuk en zij retourneert mijn compliment. Ze heeft er van genoten en veel gelachen. Op de hoek van de straat wordt ze opgepikt door haar vader in een rode auto en ik wandel verder naar het theater.

In het theater speelt de groep de voorstelling voor het eerst vol op stoom. Behoudens enkele kleine fouten gaan ze in volle vaart door het stuk. Nog niet eerder is er zo snel en toch zo goed met alle puntjes op de i gespeeld. Het publiek lacht veel en vaak.

Na afloop ontmoet ik een andere speler van Huize Horror, de jongeman die de moordenaar speelde, de zoon van een van de spelers. Hij is de eerste die ik spreek die er niks aan vindt. Ik vertel hem dat ik Huize Horror maar niks vond, maar hem wel goed als speler. Op mijn vraag of hij Huize Horror wel goed vond krijg ik geen duidelijk antwoord. Ook vergeet ik hem te vragen naar de invulling van zijn rol in dat stuk, die ik niet snapte. Waarom was deze jongeman, die er in werkelijkheid aantrekkelijk uitziet, voor de rol zo lelijk en onaantrekkelijk gemaakt?

De volgende opvoering van Hotel du Libre vindt plaats op vrijdag 24 november om 20.15 uur in het Artotheater, Klooster 5 in Schoonhoven. Toegang € 8,50. Daarna op zaterdag 25 november. Matinee op zondag 26 november. Voor meer informatie zie de website van het Artotheater

zaterdag, november 18, 2006

Tweede vrijdag

Op de tweede vrijdag komt de voorstelling van Hotel du Libre van Arto Post Laboro moeizaam op gang. De eerste scène tussen de twee mannen, Pinglet en Paillardin, loopt niet, teksten worden verwisseld en uit verlegenheid herhaald. Ook de volgende scènes, o.a. tussen Victoire en Maxime, hebben nog niet de schwung die ze moeten hebben. Pas met de opkomst van mevrouw Mathieu begint de voorstelling echt te lopen. Langzamerhand loopt de speelsnelheid op, zakt soms nog even in, maar de spokenscène is erg goed, de meisjes zijn pittig, trekken elkaar nogal hardhandig aan de haren, en we komen bij de pauze.
Na de pauze blijft de vaart er gelukkig in zitten en ze spelen het beste derde bedrijf tot nu toe. Ik heb nog een kleine wijziging gemaakt in de laatste opkomst van Maxime, die ik ook een verbetering vind.
Maar al met al gaat het steeds beter en beter. Er wordt losser gespeeld, nu oppassen dat ze niet gaan schmieren, niet gaan vertragen. Het kan nog sneller. Nog vier voorstellingen te gaan!
De volgende opvoering vindt plaats op zaterdag 18 november om 20.15 uur in het Artotheater, Klooster 5 in Schoonhoven. Toegang € 8,50. Daarna op vrijdag 24 november. Meer voorstellingen in datzelfde weekend. Voor meer informatie zie de website van het Artotheater

donderdag, november 16, 2006

What the bleep do we know?

Wat weten wij eigenlijk van de wereld die ons omringt? Om die vraag draait de film What the bleep do we know? De film toont dat we aan de ene kant erg veel weten en aan de andere kant nog erg weinig. De wondere wereld van de quantummechanica, de biologie, de sexuologie, van alles komt aan bod in deze merkwaardige film. Door wat ik er van gehoord had was ik bij voorbaat erg sceptisch. Maar na een aarzelend begin, waar gaat de film naartoe, raakte ik na een half uur geïntrigeerd. Prachtige beelden ter illustratie van de theorieën van de qunatummechanica. In deze wereld kunnen twee verschillende gebeurtenissen op hetzelfde moment plaatsvinden. Tijd en ruimte zijn één. Maar langzamerhand dringt zich opnieuw de vraag op waar het verhaal van de film naar toe gaat. William Arntz, Betsy Chasse, and Mark Vicente, de regisseurs, willen iets, maar het is niet direct duidelijk welk verhaal ze willen vertellen. Tot aan het einde. In het laatste half uur worden alle inzichten van de wetenschappers die aan het woord komen op een grote hoop gegooid. Dan wordt er een soepje van gebrouwen dat mij in ieder geval niet bevalt. Alles blijkt met alles te maken te hebben, een holistische visie op de wereld van wetenschap en spiritualiteit.
Alle mooie beelden ten spijt blijf ik achter met een vies moralistisch nasmaakje.

Bekijk de trailer: What the bleep do we know?

woensdag, november 15, 2006

Otto Weininger

Vorig jaar maart schreef Arnon Grunberg onder de naam Marek van der Jagt en ter ere van de maand van de filosofie een boekje van honderd pagina's over Otto Weininger. Ondertitel is "of Bestaat de jood?" In dit boekje gaat het vooral om het hoofdwerk van Weininger, de studie Geslacht en karakter. Een antisemitisch geschrift waarin de schrijver volgens Van der Jagt probeert een einde te maken aan de jood en de vrouw in zichzelf. Aan het einde van dit boek maakt ook Marek van der Jagt een einde aan zichzelf want: "hij heeft geen functie meer, en daarmee ook geen identiteit. Hij moet doen wat ik nog niet kan: sterven." Otto Weininger kon het wel, sterven. Hij schoot zichzelf in 1903 dood in één van de huizen waarin Beethoven geleefd had.
Het boek bevat verrassende ideeën en inzichten over identiteit. Vrouwen en joden bezitten volgens Weininger geen identiteit. Vrouwen ontlenen hun identiteit aan de man en joden zijn onzichtbaar. Eigenlijk zijn vrouwen en joden inwisselbaar en, naar ik vandaag in de krant lees naar aanleiding van de opera Der Hund, gelijk aan de hond. "Zoals de vrouw alleen bestaat bij de gratie van de blik van de man, zo bestaat de jood alleen bij de gratie van de antisemitische blik." Jodendom, sexualiteit, vrouwelijkheid en (verborgen) homoseksualiteit worden door elkaar heen geroerd tot een intrigerend soepje. Niet dat het me uitnodigt het boek van Otto Weininger te lezen, daarvoor wordt het als te onleesbaar gepresenteerd. Nog een citaat: "Hij stelt dat de vrouw niets is dan sexualiteit. Als zij zich interesseert voor niet-sexuele zaken is dat om indruk te maken op de man. De vrouw masturbeert niet zoals de man om een einde te maken aan haar sexuele opwinding, maar juist om die opwinding te verlengen en te verhevigen." Vrouwelijke mannen zijn Casanova's en zitten voortdurend achter de vrouwen aan, echte mannen onthouden zich van sex.
Merkwaardige gedachten die Marek van der Jagt nogal serieus neemt. De humor van de meeste van zijn boeken ontbreekt nogal. Dat was de reden dat ik in het begin nogal moeite had om verder te lezen, maar eenmaal gegrepen door de intrigerende gedachten over mannen, vrouwen, (homo)sexualiteit, identiteit, schrijven en romans die Van der Jagt naar aanleiding van het werk van Weininger opwerpt, las ik het uiteindelijk met plezier uit.

Meer over dit boek in een recensie bij Max Pam: Wie een jood is, beslist Arnon

Eén jaar

Vandaag bestaat dit weblog een jaar. Op dinsdag 15 november 2005 begon ik regelmatig te posten in dit weblog met een artikeltje over het stuk dat ik op dat moment aan het regisseren was. Daarvoor schreef ik even kort, in augustus negentien dagen, in september slechts één dag, en in oktober niets. Nu is het een soort verslaving om elke dag iets te schrijven, het geeft niet wat. Soms zelfs een gevonden tekst hoewel dat niet betekent dat dat altijd minder werk is. Soms alleen een foto met bijschrift of een tekening door mezelf. Het blog bevat nu bijna 400 artikelen, er zijn onlangs 2440 bezoeken geweest (eigenlijk ongeveer 1800, een kwart ben ikzelf) en er zijn bijna 6000 pagina's bekeken, gemiddeld 14 bezoekers per dag die gemiddeld 1.7 pagina's bekijken. Sommige mensen vinden mijn blog via een populaire zoekterm, anderen via voor mij verrassende zoektermen of gewoon op mijn naam.

Gisteren heb ik een lijst met categorieën toegevoegd om makkelijker in het blog te kunnen zoeken op onderwerp, maar nog niet alle artikelen in dit blog zijn van de juiste labels voorzien.
Voor de liefhebbers van statistiek staat onderaan de pagina een link naar de sitemeter die me van al dit soort gegevens voorziet. Tot nu toe was februari 2006 de populairste maand en ben ik pas in december begonnen met meten, dus de gegevens van de eerste maand (november 2005) en van de nog niet beëindigde maand (november 2006) zijn (nog) onbekend. Mei en juli 2006 waren het minst populair. Waarom mei niet zo geliefd was is me onduidelijk, in juli was ik een halve maand op vakantie en schreef ik twee weken lang niet.

Ik ben benieuwd of ik een volgend jaar volmaak, maar zoals ik er nu over denk, verwacht ik van wel.

Fedde Spoel

dinsdag, november 14, 2006

Femke on Tour



Femke Halsema is boos. Smolders de beroemdste chauffeur van Nederland, namelijk die van Pim Fortuyn en achtervolger van Volkert van der G. na de moord op, heeft een fotomontage verspreid van een naakte Femke. Niet de echte natuurlijk, maar haar hoofd geplakt op een foto van een naakte vrouw met een welige bos schaamhaar en de tekst: "Laat de natuur zijn gang gaan". Niet echt reden om boos te worden, want er bestaat geen slechte publiciteit, alleen publiciteit. Bekijk de foto op de site van GeenStijl en lees het nieuwsbericht bij Trouw.
Hierbij het campagnefilmpje van Femke in de auto waar ik al eerder over schreef. En naakt of aangekleed, ik ga toch op Femke stemmen.

Der Krieger und die Kaiserin

De film begint erg laat. Over twaalven. Dus ik verwacht niet dat ik hem helemaal uit ga kijken. Maar Tom Tykwer heeft de prachtige film Winterschläfer gemaakt en Lola Rennt dus ik ben op zijn minst nieuwsgierig. De videorecorder werkt niet meer dus opnemen gaat niet.
Het verhaal gaat over een vrouw die in een gekkenhuis werkt. Ze wordt gespeeld door Franka Potente. In Lola Rennt had ze felrood geverfd haar, nu is het blond gebleekt. Mijn aandacht wordt gegrepen als ze naar de bank gaat om voor een vriendin iets uit een kluisje te halen. Onderweg wordt ze aangereden door een rode vrachtwagen. Ze ligt onder de vrachtwagen en we horen haar gedachten, fluisterend uitgesproken. Ze kan niet meer ademen. Ze wordt gered door de veroorzaker van het ongeluk. Hij kruipt onder de vrachtwagen, pakt een rietje uit het drankje van de patiënt waarmee Franka op stap was, maakt met een groot en gevaarlijk uitziend mes een klein sneetje in haar keel, stopt het rietje er in en maakt dat ze kan ademen. In het ziekenhuis verliezen ze elkaar uit het oog en die Kaiserin gaat op zoek naar der Krieger.
`Irgendwo da draussen wartet die Liebe´

zondag, november 12, 2006

Première

Drie voorstellingen zijn voorbij. De eerste voor de andere leden van Arto Post Laboro, de leden die niet in deze voorstelling meespelen, de tweede de première, en de derde een matinée. Tijdens de eerste ging zo'n beetje alles mis wat mis kon gaan met het décor. Er werd zelfs een hekje losgerukt. Maar de spelers sloegen zich er aardig doorheen en de voorstelling was al een stuk beter dan de generale van dinsdag. Tijdens de première voor een volle zaal liepen een aantal kleine dingen fout en in het tweede bedrijf vertraagde het tempo langzamerhand. Het derde bedrijf werd daarentegen weer op volle kracht gespeeld, beter dan ik het ooit eerder had gezien. Het werd laat in de foyer, maar de reacties waren goed. De derde voorstelling, van vanmiddag voor een half volle zaal, ging, behoudens een paar rare foutjes, versprekingen, het beste tot nu toe. Als we de opgaande lijn per voorstelling kunnen vasthouden, en daar wil ik mijn best voor doen door iedere keer opnieuw kleine verbeteringen toe te voegen, dan wordt het aan het einde van de reeks van een goede voorstelling een prachtige!
De volgende opvoering vindt plaats op vrijdag 17 november om 20.15 uur in het Artotheater, Klooster 5 in Schoonhoven. Toegang € 8,50. Daarna op zaterdag 18 november. Meer voorstellingen in het weekend daarna. Voor meer informatie zie de website van het Artotheater

donderdag, november 09, 2006

Bright Lights, Big City

Soms is een boek heel anders dan je verwachtte. Dit boek was zo'n boek voor mij. Niet dat het tegenviel. Maar op de flap van het boek staat dat een jongeman naar Manhattan gaat, getrouwd is met een fotomodel en alles heeft. Als het boek begint, op de eerste pagina, is dit alles al geschiedenis. Zijn vriendin heeft hem verlaten, zijn droombaan is niet zo geweldig als hij dacht en de kansen op promotie zijn klein. Hij vlucht in parties en drugs. De succesvolle jongeman die op de achterflap wordt genoemd blijkt een naamloze verliezer. Hij heeft zijn vriendin verloren, zijn auto is door een ander in de prak gereden en het geld van de verzekering is vervlogen in cocaine. Hij dreigt daarbij zijn baan te verliezen als hij zijn laatste opdracht niet goed vervult.
Het is een grappiger boek dan ik dacht. Jay McInerney kwam gelijktijdig op met Bret Easton Ellis (Less Than Zero) en Donna Tartt (The Secret History). Twee boeken die op geen enkele wijze zijn te vergelijken met dit. Twee boeken die grote indruk op me maakten. Less Than Zero door zijn grenzeloos nihilisme, The Secret History door de geweldig spannende plot. Zo'n indruk maakt dit boek niet. Ik vind het onderhoudend en erg komisch, vooral de verhalen uit de Post over de comababy. Een zwangere vrouw ligt in coma en de vraag is wie het zal overleven, moeder, kind of allebei. Het einde van het boek is weliswaar mooi, maar ik vind het tegelijk nogal sentimenteel. Het intieme gesprek van de naamloze antiheld met zijn moeder over seks, over vriendinnen en liefde is ontroerend. Maar de impliciete conclusie dat onze held er door omstandigheden toch echt niets aan kan doen dat hij is mislukt vind ik nogal simpel.
Een boek om lekker snel doorheen te lezen en niet al te diep over na te denken.
Illustratie: omslag met prominent afgebeeld de Twin Towers

woensdag, november 08, 2006

Arto Post Laboro speelt Hotel du Libre

Trappen lopen

Als ik alle vierendertig trappen afloop die me naar de uitgang van het gebouw leiden kom ik Jonathan Israel tegen. Er is schijnbaar een brandalarm maar ik heb niets gehoord. Alle liften staan stil en ook de beroemde wetenschapper moet trappen lopen. Hij omhoog, ik omlaag. Die ochtend heb ik Israel een lezing horen geven. Vanmiddag krijgt hij op de verjaardag van de universiteit een eredoctoraat uitgereikt. Maar nu moet hij als iedereen trappen lopen. De lezing van vanochtend ging over Voltaire (illustratie) en zijn strijd tegen de radicale verlichting van Spinoza en Bayle. Een spannende tijd, de tijd waarin Voltaire leefde. Een ijdel en vervelend mannetje was hij ook. Hij maakte zijn tegenstanders met oneigenlijke methoden zwart door ze te presenteren met andere ideeën dan waar ze voor stonden. Halverwege de lezing geeft Jonathan Israel drie jongemannen in pakken een standje omdat ze zitten te lachen en grapjes te maken. Dat leidt hem af. De zaal is half vol. Veel studenten, filosofiestudenten naar ik aanneem. Misschien zijn ze er verplicht, misschien zijn ze er vrijwillig. Het is grappig te zien hoe Israel moet lachen om de citaten die hij zelf voorleest. Alsof hij ze voor het eerst leest, zo leest hij ze. In vloeiend en vrij accentloos Frans leest hij uit "La Lettre à les aveugles" (Brief aan de blinden) van Diderot, één van zijn tegenstanders. Goddeloos zoals Spinoza en Bayle. Voltaire geloofde net als Newton in een plan achter de schepping. Volgens Diderot was de schepping blind. In dat laatste geloof ik ook, steeds meer en meer. De stad der blinden is een wereld van blinden.

Lees ook het persbericht van de Erasmus Universiteit waarin hij zich kritisch uitlaat over het Nederlands geschiedenisonderwijs dat veel aandacht heeft voor Oranje en VOC, maar zich beter zou kunnen richten op de Verlichting

Laatste repetitie

De laatste repetitie in Schoonhoven verloopt met ups and downs. Veel gaat er mis. Het decor is eindelijk klaar en zorgt voor moeilijkheden bij de opkomsten en afgangen. Voor het eerst wordt er met echt vuur gespeeld. Ik houd mijn hart vast als de meisjes in hun nachthemden opkomen en rakelings langs de brandende kaarsen lopen. Dat moet anders, dat is zeker. Maar ondanks de gevaren van het echte levende vuur wordt er met veel vuur gespeeld. Ik geloof niet dat iedereen even overtuigd is van het stuk, ik ben het wel. Het publiek moet nu komen. Het is tijd voor de eerste opvoering!
De eerste opvoering vindt plaats op zaterdag 11 november om 20.15 uur in het Artotheater, Klooster 5 in Schoonhoven. Toegang € 8,50. Daarna op zondag 12 november om 14.30 uur. Meer informatie zie de website van het Artotheater

dinsdag, november 07, 2006

Schuilkelder # 06

We zijn met drie spelers en één regisseur en doen drie nieuwe scènes. In de eerste stelt Teun voor om Vender op te eten, in de tweede stelt Slobo aan Teun voor om haar duizend euro te geven als ze op hem stemt bij de verkiezingen voor de leider in de schuilkelder en in de derde doet Media een oneerbaar voorstel aan Slobo om een gekookte runderworst van hem los te krijgen. Alledrie zijn het mooie scènes die we aan het einde van de avond doen nadat we hebben geoefend voor het stukje dat we op de Kunstborrel van de Cultuurscout gaan spelen op 16 november in de ondergrondse ruimte van Europoort. Daar doen we drie scènes afgewisseld met vier nieuwsberichten. Helaas zullen Vender en Teun daar niet bij zijn.

zondag, november 05, 2006

Torquato Tasso

Het Barre Land speelt Torquato Tasso van Goethe. Een verzendrama uit het einde van de achttiende eeuw. Het is geen gemakkelijk stuk over een niet bepaald gemakkelijk man. Wantrouwig, trots en ijdel is hij. Dat komt tot een val, dat is onvermijdelijk.
Het Barre Land speelt het stuk in de snijzaal van diergeneeskunde, hun eigen plek, hun eigen theater. Een ruimte die ik nooit eerder gezien heb en waar ik al lange tijd benieuwd naar was. Aan het plafond hangt nog een rail waaraan de koeien aan een haak naar binnen gevoerd konden worden. In de vloer roosters waardoor het bloed kon weglopen. Tot 1988 was dit onderdeel van de universiteit van Utrecht.
Het stuk begint als een soort van hoorspel. De spelers staan links en rechts van de tribune, je kunt ze niet echt zien, het is halfduister in de zaal en je moet je erg concentreren om de ingewikkelde teksten te kunnen volgen. Even ben ik bang tijdens het stuk in slaap te zullen vallen. Maar ik word gegrepen door het stuk. Dat ik nota bene ken, ik heb het ooit tijdens mijn cursus regisseren gelezen en uitgebreid bestudeerd. Er een decor voor ontworpen dat bestond uit lange stroken papier met allemaal letters er op. Om aan te geven dat dit stuk zich in de literatuur, in de geest afspeelde.
Ook is het een lang stuk. Pas om tien over elf staan we buiten. Maar dan hebben we een prachtig stuk achter de rug. Mooi gespeeld, met intense emoties en tegelijk heel knap als je dit soort ingewikkelde teksten zo goed kunt zeggen en er zoveel emotie in kunt leggen.
Illustratie: Torquato Tasso

Het einde nadert

Het einde van de repetitieperiode nadert. Dinsdagavond nog een laatste reguliere repetitie, vrijdagavond een voor première en dan is het zover. Vandaag repeteren we de hele dag. We doen twee doorlopen. De eerste is wisselvallig, sommige scènes gaan erg goed, andere erg slecht. 's Middags is constanter maar matter. Het is tijd dat er publiek bij deze voorstelling komt. Dan kan de voorstelling vleugels krijgen, kunnen de laatste fouten er uit gehaald wordt naar aanleiding van de reacties. Maar ik heb er vertrouwen in. Alles sal reg kom!

zaterdag, november 04, 2006

De Banier geopend

In het midden van de zaal met prachtige bovenlichten zit een man met een hondenkop. Naast hem staat op een kistje een stevige chocoladegekleurde dame in een witte doek te zingen. Ik ben in de oude drukkerij Van Waesberghe die in het afgelopen jaar is verbouwd tot Theaterverzamelgebouw De Banier. Het gebouw wordt geopend met acts van de vier groepen die in dit gebouw kantoor houden en kunnen repeteren. Rotjong, Powerboat, Het Waterhuis, Denzo theatertechniek en Piet Rogie (zonder Company). Vorige week ontbraken nog een aantal vloeren, maar nu ziet alles er puntgaaf uit.
De opening wordt na korte speeches van de artistiek leider van Het Waterhuis, Roel Twijnstra, en de voorzitter van de stichting, Rob Wiegman, verricht door burgemeester Ivo Opstelten, hij opent een minihuisje van waaruit een act van Powerboat start, een spelletje Twister op een groot aantal aan elkaar genaaide dekens. Daarna gaat iedereen met gidsen mee door de zalen van het gebouw. In de zwarte zaal beneden vertelt Jandino Asperaat, winnaar van de publieksprijs van Camaretten, is een stukje te zien uit de dansvoorstelling No Kidding voor kleuters van Het Waterhuis, boven in de dansstudio danst Piet Rogie een kort stuk van zijn nieuwe solo (foto). Ik ben trots en vereerd dat ik deel uitmaak van de stichting die dit prachtige gebouw mag beheren.

vrijdag, november 03, 2006

Femke in de auto

Femke on TourNiet alleen ik ben onderweg. Ook Femke is onderweg, on tour. Volgens de banner op de site zit ze in de bus, volgens de campagnevideo zit ze in een auto. In een auto? Ja, Femke rijdt in een auto. Het zal ongetwijfeld een hele speciale groene auto zijn, maar toch vind ik het vreemd. Liet de PSP nog naakte vrouwen door het weiland springen, GroenLinks rijdt auto.

Ook jammer is dat Femke niet zelf haar stukjes schrijft in haar weblog Femke on Tour. In het campagnefilmpje komt de tekst Vrouwen on top voor. Nadat twee vrouwen foto's van alle mannelijke politieke tegenstanders het raam uit hebben gegooid. Maar de teksten in het weblog zijn geschreven door een man, Jeroen Steeman, o.a. peoplemanager (?) op de Linkse Lente.

Maar ik blijf toch een vriend van Femke. Want net als alle zichzelf respecterende politici heeft Femke een Hyve. Niet met zoveel vrienden als JPB, die zit vandaag op 44850 vrienden, of Wouter met 23132 vrienden, nee, zij heeft nog maar 2918 vrienden waarvan ik er nu dus één ben. Dat is zelfs veel minder dan Mark Rutte die met 4948 vrienden op maar 10 procent van het aantal van JPB zit.

Het is wel een heel mooi gemaakt filmpje. Vooral de agent met zijn tekst Poten af van onze homo's vind ik bijzonder grappig en het zoenende paar met respect voor de schepping:
Klik hier voor de campagnevideo

donderdag, november 02, 2006

Ken uw klassieken

In 2005 verscheen EXTREMELY LOUD AND INCREDIBLY CLOSE van de Amerikaanse schrijver Jonathan Safran Foer. Het handelt over de jonge Oskar Schell die na de aanslagen van 11 september vergezeld van zijn tamboerijn op zoek gaat naar de sporen die zijn overleden vader achterliet. De overeenkomsten met Günter Grass DIE BLECHTROMMEL (1959) zijn legio, maar niet op zo'n manier dat het onleesbaar is zonder iets te weten van Oskar Matzerath met zijn trommeltje.
Dit schrijft Oscar Kocken in de Theatermaker van november naar aanleiding van een rede van Gerard Mortier in een artikel getiteld: Waarom moeten we Faust kennen? De vraag raakt aan de discussie over de Nederlandse canon waarover momenteel veel gesproken wordt. Wat moeten we weten en kennen van de vaderlandse geschiedenis? Moeten we daar eigenlijk wel iets van weten? Sinds de oude Grieken wordt geklaagd dat 'de jeugd' te weinig kennis heeft van wat vroeger was. Anderen maken zich druk over het feit dat Pim Fortuyn en Theo van Gogh niet in de canon zijn opgenomen. Hoe modieus zijn de klassieken, wanneer is iets te modern om te worden opgenomen? Volgens de Walt Disney-studio's zijn hun films al klassiekers op het moment dat ze uitkomen.

Ik pleit voor nieuwsgierigheid. In mijn leven heb ik meerdere klassiekers gelezen, soms trokken ze me meer dan een nieuw boek. Een nieuw boek kan een boek zijn dat omhoog komt in de waan van de dag, snel gelezen en snel vergeten. Daarom geef ik me graag over aan een door de eeuwen heen gewaardeerde klassieker zoals Madame Bovary.
Soms leidt een nieuw boek je naar een oud boek. Een verwijzing van de schrijver naar iets klassieks, de wetenschap dat de plot van een verhaal afkomstig is uit het oude Griekenland. Hoe vaak is het verhaal van Romeo en Julia al niet verteld? Mijn eerste kennismaking met dit verhaal was de West Side Story.

woensdag, november 01, 2006

Tevreden

Tevreden fiets ik naar huis na de repetitie. Het begint er op te lijken in Schoonhoven bij Arto. Twee meisjes zijn ziek, maar toch doen we een complete doorloop. Eindelijk kan ik het stuk in zijn geheel bekijken en beluisteren. Tussen het eerste en het tweede bedrijf moeten weliswaar nog even snel een paar foto's voor de krant worden gemaakt, maar ik ben streng en kap het na twee foto's af. Ik wil door.
Bijna iedereen is vanavond in kostuum, bijna alle requisieten zijn aanwezig, er is muziek en licht. Hier en daar trekt het stuk een beetje, maar er is nog tijd daar iets aan te doen. Er moet nog meer muziek in het spel komen, meer hoog en laag in de stemmen, meer volumeverschillen, meer snelheidsverschillen en verschillen in vuur (enthousiasme, passie, woede) en water (liefde, emotie). Ik heb er vertrouwen in.
Illustratie: hoes van Joost Swarte voor een cd van Fay Lovsky waarvan muziek wordt gebruikt in de voorstelling