donderdag, december 27, 2007

Nicole Krauss: The history of love

The history of love is de titel van het fictieve boek waarover dit werkelijk bestaande boek van Nicole Krauss over gaat. Het weeft een aantal verhalen samen. Over de schrijver van The history of love, Zvi Litvinoff, over Alma Singer, die door haar overleden vader is vernoemd naar de hoofdpersoon uit het boek, over Leopold Gursky, een Poolse Jood, gevlucht uit Slonim, een klein Joods dorpje op de grens van Polen en Rusland. Er zijn vele boeken over fictieve boeken, Het nieuwe leven van Orhan Pamuk, De schaduw van de wind van Carlos Ruiz Zafón, maar dit boek is een van de betere. Nicole Krauss speelt een intelligent en gevoelig spel met fictie en werkelijkheid over liefde en verlies van dierbaren. Het boek lijkt in zekere zin op het boek van haar echtgenoot Jonathan Safran Foer, Alles is verlicht, maar is tegelijkertijd totaal anders. Ook hij weeft drie verhalen dooreen, het verhaal van de gids naar het dorp waar de schrijer vandaan komt, het verhaal van de tocht en de geschiedenis van het dorp zelf. In beide boeken gaat het over een klein Joods dorp dat geheel wordt uitgeroeid door de Nazi's tijdens de Tweede Wereldoorlog.

De drie verhalen zijn alledrie even ontroerend. De oude schlemiel Leopold Gursky op zoek naar zijn zoon, naar zijn boek, naar zijn geliefde, naar de dood, alles heeft hij verloren in de bijna tachtig jaar dat hij heeft geleefd; Alma op zoek naar een geliefde voor haar moeder die ze hoopt te vinden in de man die haar moeder heeft gevraagd The history of love te vertalen, op zoek naar de hoofdpersoon naar wie ze is vernoemd, op zoek naar de schrijver van The history of love; en Zvi Litvinoff die alles doet opdat zijn vrouw Rosa maar van hem houdt.

Het is moeilijk zonder te veel te verklappen veel over de inhoud van het boek te vertellen. Maar de zinnen zijn prachtig en daarvan zijn er te veel om te citeren, de constructie is indrukwekkend. Daarom een korte passage waarbij mij de tranen in de ogen stonden. Het boek heeft de kwaliteit ontroerend te zijn zonder sentimenteel te worden.

Vijftienjarige Alma praat met haar moeder Charlotte Singer:

"Mom?" I said. She turned. "Can I talk to you about something?"
"Of course, darling. Come here."
I took a few steps into the room. There was so much I wanted to say.
"I need you to be-" I said, and then I started to cry.
"Be what?" she said, opening her arms.
"Not sad," I said.
(pag. 202)

woensdag, december 26, 2007

Alleen

Ik ben weer beter. Ik maak het vertrouwde rondje door de natuur buiten, maar omdat mijn vrouw nog steeds of alweer (ik weet het niet precies) ziek is, loop ik alleen. Dat voelt wat sukkelig. Alsof ik een loser ben door in mijn eentje te lopen. Iedereen is met familie, gezin, partner of met hond. Ik loop alleen. Gelukkig heb ik gezelschap van mijn mp3-speler in mijn mobiele telefoon (voor wie het nog niet wist: Nokia 6131) en Patty Smith vertelt me de muziekgeschiedenis van Bob Dylan. Ik maak wat foto's, onder andere van deze boom met een gezicht. Twee ogen een neus en helemaal onderaan ook nog een mond. Een droevige gestalte in een herfstige omgeving, de rug naar het water. Zo wordt zelfs een portret van de natuur ongewild een zelfportret.

dinsdag, december 25, 2007

Oesters

Ik maak oesters klaar. Voor het eerst van mijn leven. Een heel karwei de schelpen open te krijgen. Mijn vrouw eet er eentje. Ik eet de overige negen. De daaropvolgende avond voel ik me langzaam ziek worden. Ik vraag me af of ik ben besmet door mijn vrouw die al dagenlang last heeft van verkoudheid en hoofdpijn of dat ik een verkeerde oester heb gegeten. 's Nachts wordt het steeds erger. Ik voel me misselijk. Vreselijke hoofdpijn. Heb het gevoel dat ik moet overgeven, maar het komt niet. 's Ochtends blijf ik in bed. Toch een griep. Maar tegen de middag komt het eindelijk: ik moet overgeven en de oesters komen er eindelijk weer uit. Ik voel me iets beter. Alhoewel nog steeds erg moe.

Nu is het een dag later en voel ik me een stuk beter. Nog steeds moe. En stijf van het vele liggen.

zondag, december 23, 2007

De Roovers: Joe's Ark

Een vader zit in zijn dierenwinkel. Boven op haar kamer ligt zijn dochter op sterven. Een man klopt aan. John. Hij is verliefd op de dochter. Als hij binnenkomt hoopt de dochter dat het Bob is. Het publiek denkt dat Bob de man is waarop ze verliefd is, maar het is haar broer die ooit door de vader de deur is uitgegooid. Omdat hij niet meer in God gelooft. Bob werkt nu samen met Sally als standupcomedian. Lucy, de dochter, wil haar broer graag nog eenmaal zien voordat ze sterft.

De voorstelling Joe's Ark is gebaseerd op een televisiescenario van Dennis Potter, het meest bekend van The Singing Detective, en wordt gespeeld door vier spelers van het Vlaamse gezelschap De Roovers. Er zijn prachtige beelden zoals de geprojecteerde vissen op het achterdoek, de schaduw van de vader die plotseling begint te dansen en de regen die naar beneden valt alsof een nieuwe zondvloed de aarde teistert.

Ik had De Roovers nooit eerder gezien maar heb genoten van deze kleine voorstelling met een simpel en dramatisch verhaal. Vooral van Carly Wijs die de rollen van de dominee en Sally vertolkte, heb ik genoten. Zij was de enige actrice in dit stuk die ik kende (van vroeger, van Caroussel) en lang niet had gezien.

The Singing Detective kwam ook nog even voorbij in de gestalte van twee liedjes die in die serie werden gebruikt, Cruising down the river en Into each life some rain must fall. Het laatstgenoemde lied werd door alle vier spelers samen geplaybackt in de stromende regen.

zaterdag, december 22, 2007

Sneeuw



Op 22 december ligt een groot gedeelte van Rotterdam onder een dik pak sneeuw. Ik ga er samen met Denise op uit. Zij maakt foto's, ik probeer de videocamera van mijn mobiele telefoon uit. Aan het begin van de film zegt Denise dat ze op weg is naar het geheime bos.

vrijdag, december 21, 2007

Muzenplein

Als ik in Den Haag ben kom ik de naam Muzenplein van tijd tot tijd tegen. Op een bordje bij de halte van een tram, als opschrift van een parkeergarage. Op het Muzenplein zelf kom ik nooit. Het is een mooie naam, het Muzenplein. Het veronderstelt een prachtig plein met statige beelden, in mijn verbeelding een soort Piazza Navona in Rome. Maar dat is het niet. Dat weet ik. Want telkens als ik die naam lees denk ik ook even aan meneer Blaauw. Die werkte vroeger op het Muzenplein en ik ben één keer bij hem op bezoek geweest. Lang geleden in de tijd dat ik dienst had geweigerd.

Mijn dienstweigering was goedgekeurd en ik moest naar meneer Blaauw aan het Muzenplein. Het is ongeveer vijfentwintig jaar geleden en het Muzenplein was toen al een betonwoestijn van hoge kantoorflats. Sinds die tijd is dat alleen maar erger geworden, of mooier, het is maar waar je van houdt en hoe je het bekijkt. Meneer Blaauw ging mij helpen een passende vervangende dienstplek te vinden. Ik nam vanuit Enschede de trein naar Den Haag en liep vanaf het Centraal Station vlakbij naar het Muzenplein. Ik kan me weinig van meneer Blaauw herinneren behalve zijn naam en zijn accent. Hij kwam net als ik uit Groningen, dat schept een band, maar daar was in zijn manier van praten niets meer van te merken. Hij praatte zo Haags als je maar Haags kunt praten. Met uien en eien waar je U tegen zegt.

Behalve dat er van zijn Groningse afkomst weinig meer te merken was, kon hij ook weinig voor me doen. Ik moest achttien maanden lang iets doen tot nut van het algemeen. Ter vervanging van de militaire dienst die slechts veertien maanden duurde. Aan mijn vooropleiding aan de kunstakademie van Enschede had ik niet veel. Als ongeschoold arbeider aan de slag leek me geen geweldige optie.

Ik schreef honderd sollicitatiebrieven en regelde met goedkeuring van meneer Blaauw tenslotte zelf een baan in de binderij van Museum Boymans-van Beuningen. Sindsdien woon ik in Rotterdam. Ik geloof dat ik van meneer Blaauw nog eenmaal heb gehoord, toen ik daar vertrok. Ik stel me voor dat hij zich nog steeds ergens schuil houdt op een bureau in een van de kantoorkolossen aan het Muzenplein. Alhoewel het soort werk dat hij deed niet meer bestaat.

woensdag, december 19, 2007

Afgezaagd


Langs de Watertorenweg, op de parkeerplaats, voor Hal 4, staat plotseling (?) een afgezaagde boom. Met een er door middel van de veters vastgeknoopte schoen er aan. Ik verbaas me er over. Is deze boom plotseling afgezaagd? Ik kan me niet herinneren of er (bijvoorbeeld) gisteren nog een hele boom stond. Daarbij komt de vraag wat die schoen daar doet en waar de andere schoen dan is gebleven. Het is 's ochtends vroeg en ik ben op weg naar mijn werk. Echt haast heb ik niet dus ik stap af en maak een foto. Als ik later de foto beter bekijk zie ik dat er rechts van de stam zaagsel ligt, iets dat er op wijst dat het toch kortgeleden is gebeurd, het afzagen van de boom. Een eindje verderop staat op de parkeerplaats nog een compleet exemplaar.

dinsdag, december 18, 2007

Oog

De doktersassistente staat voorovergebogen door een doorgeefluikje met de arts te praten als ik weer binnenkom met mijn dochter. Mijn dochter heeft last van een gezwollen ooglid en ik ben met haar naar de dokter. Onze eigen dokters zijn op nascholing dus de wachtkamer van de dienstdoende arts staat boordevol mensen. In de gang, op de trap, in de wachtkamer, overal staan mensen. Ik heb mijn dochter gevraagd de fietsen op slot te zetten terwijl ik een plaatsje in de rij ga vragen. Ik leg de assistente, een mooie jonge Hindoestaanse dame, uit dat mijn dochter een gezwollen ooglid heeft. Ze ziet er eerder uit als iemand die op het punt staat om uit te gaan, dan als een doktersassistente. De beugel van de telefoon die naar haar oor loopt lijkt wel een hoofdsieraad. Ze kijkt me even ernstig aan en vraagt me mijn dochter te gaan halen. Een oog is ernstig. Ze wil er even naar kijken en dan eventueel de dokter er ook naar laten kijken. Buiten staat Denise nog steeds te wachten. Ze heeft me niet goed begrepen. Ze dacht dat ze buiten moest blijven wachten. Dus sluiten we onze fietsen snel af en lopen naar binnen waar de assistente als gezegd door het luikje staat te praten met de arts.
Ze draait zich om en schrikt van de lengte van Denise. Ze dacht dat ik het over een baby had en niet over een uit de kluiten gewassen veertienjarige. Dat is ons geluk. Ze neemt nu de tijd om even rustig te kijken en schrijft zelf een ooggel voor (Flucloxacilline, een soort penicilline). Het oog is volgens haar ontstoken. Niet vreselijk ernstig, maar ze moet uitkijken dat het andere oog niet ook besmet raakt. Binnen een minuut of vijf of tien staan we weer buiten. De rij omzeild. Volgens Denise omdat ik er zo jong uitzie dat ik nog makkelijk een baby zou kunnen hebben. Maar ik zou natuurlijk ook een oude vader met een jonge moeder kunnen zijn. Ik hou het uiteraard liever op het eerste.

Plaatje: Penicilline

zondag, december 16, 2007

Gietijzer

Op zondagmiddag bij mooi weer loop ik graag met mijn vrouw een rondje door de wijk. Vreemd genoeg is onderweg altijd wel iets nieuws of bijzonders te ontdekken. We lopen dan meestal een rondje door het kleine stukje natuur onder de rook van de Van Brienenoordbrug waar vroeger een klein dorpje lag met enkele boerderijen, een school en een kerk. De kerk is niet zo lang geleden afgebroken, tot die tijd was er een antiekhal in gevestigd. Het schoolgebouw staat er nog en is in handen van enkele kunstenaars die het als atelier gebruiken en wellicht ook als woonruimte. Verder staan er vier boerderijen. De allermooiste, de Rozenhof, is eigendom van de stichting Zuid-Hollands Landschap, twee zijn van particulieren waarvan er een al tijdenlang te koop staat, de vierde wordt verbouwd tot galerie en was vroeger van de kunstenaar Vlasblom. Mijn vrouw ergerde zich erg aan de verbouwing, vooral aan het vroegere wilgenpad dat nu vol ligt met rode steentjes. De wilgen staan er nog en ik heb zelf het gevoel dat je even rustig moet afwachten en dan wordt het heus wel weer wat. Alles verandert voortdurend. Het is onzin te denken dat alles altijd hetzelfde kan blijven.

Een eindje verderop bij de Rozenhof ontdekte ik dit gietijzeren hek. Ik had het al eens eerder opgemerkt, maar nooit goed bekeken. Ditmaal een foto gemaakt. Het is een trompettist, zag ik nu. Omringd door golvende muzieknoten. Onderaan twee flessen die de muzikant vast en zeker voortdat hij ging toeteren soldaat heeft gemaakt. En een vreemd soort laddertje dat ik niet kan thuisbrengen.

zaterdag, december 15, 2007

Op het nippertje

Om kwart over tien sta ik met slechts één speelster in het Bibliotheektheater. Ze vertelt me tijdens het wachten op de twee anderen uitgebreid over haar relatieproblemen. Maar waren blijven de andere twee? Er moeten er drie zijn en de voorstelling start om half elf. Met de organisatie overleg ik wat te doen. De volgorde omgooien lijkt het meest voor de hand liggend. Dan maar beginnen met de dansvoorstelling, dan de tweede theatervoorstelling en tenslotte de mijne.

Dan is er plotseling toch een tweede speelster gearriveerd. Ze was thuis flauwgevallen en mocht van haar ouders niet gaan. Na enig geruzie is ze toch gekomen. Dat ze is flauwgevallen is volgens mij geen wonder. Volgens mij heeft ze al drie dagen zo goed als niet gegeten en ik maak me dan ook zorgen over haar. Ondertussen blijkt ook de laatste actrice gearriveerd. Die had zich verslapen. Ze heeft zich in de tram opgemaakt en kan zo het podium op. Zo gebeurt het ook en wonder boven wonder, ze spelen er niet minder om.

Cees van Hoore: Omhels me, wurg me een beetje

Milan is achttien jaar getrouwd als hij Nadja ontmoet. Een er ietwat hoerig en zigeunerachtig uitziende vrouw. Hij gaat vreemd met haar en houdt dat niet geheim voor zijn vrouw. Daardoor loopt zijn huwelijk op de klippen en als Nadja hem na enige tijd verlaat, zijn hele leven ook. Hij gaat ten onder aan de drank en de eenzaamheid. Het is een ietwat treurig boek en lijkt bijna bedoeld als een waarschuwing aan alle mannen om vooral toch niet vreemd te gaan.

Het verhaal wordt onderbroken door jeugdherinneringen die dienen om aan te geven hoe het allemaal zo ver heeft kunnen komen. Ze gaan vooral over het seksuele ontwaken van Milan en hoe dat zich heeft afgespeeld. Voor een man van ongeveer dezelfde leeftijd als de schrijver (hij is ongeveer zes jaar ouder dan ik) zijn deze situaties zeer herkenbaar. Een jeugd in de jaren vijftig, tijdschriften als De Lach.

Minder goed aan het boek is dat de vrouwenfiguren heel vaag geschetst worden, je krijgt nergens een duidelijk beeld van de vrouwen in het leven van Milan en daardoor lijkt het alsof alles heel egocentrisch om de hoofdpersoon draait. De vrouwen zijn slecht en hij is hun willoze en onschuldige slachtoffer. Zijn echtgenote is een gemeen kreng dat hem zijn kinderen afneemt. Nadja is een hoer die het met iedereen doet.

Wat me tenslotte stoort aan het boek is de naam van de hoofdpersoon. Een moderne en modieuze naam die helemaal niet bij de overige figuren in het boek past. Nettie, Thea, Jaap, Joop, Bert, Henk, Anna (zijn vrouw), Max en Daan (zijn kinderen), door dat soort namen wordt hij omringd. Dat Nadja een enigszins exotische naam heeft, dat klopt. Maar dat hijzelf zo'n naam heeft. Dat niet. Naamloos of gewoon Cees was beter geweest.

vrijdag, december 14, 2007

Suzannes in De Melkweg


In 1996 traden de Suzannes eenmalig op ter gelegenheid van de verschijning van het boek Het gejuich was massaal over de geschiedenis van de punk in Nederland. Volgens de presentator voor het eerst in 150.000 jaar. Het eerste nummer was als bijna altijd Listen to my heartbeat.

woensdag, december 12, 2007

Ongelijk

Het voelt vreemd, anders, om als dramadocent een voorstelling te hebben gemaakt. Als regisseur vlieg ik na de voorstelling mijn spelers meestal onmiddellijk om de hals en zoen ik ze om ze te feliciteren met hun prestatie. Als dramadocent kun je moeilijk je leerlingen om de hals vliegen en zoenen. Ik had het er met mijn dochters over en zij voelden het precies aan. Zouden het ook vreemd vinden om door een leraar omhelsd en gezoend te worden. De meiden in mijn voorstellingen noemen me ook meneer of meester en er is duidelijk een meester-leerling verhouding, een ongelijke verhouding die nog eens versterkt wordt door het leeftijdsverschil. Zij zijn rond de twintig, ik over de vijftig.

Als ik, zoals gisteravond bij KRT, bij een amateurgroep aan het regisseren ben, voel ik me een gelijke. Met een andere en leidende rol weliswaar, maar verder een gelijke. Ik weet meer van het stuk dat we gaan doen, ben beter voorbereid dan de spelers, en in die zin is er een soort van meester-leerling-verhouding. Maar als we na de repetitie samen een glas drinken is dat verschil verdwenen. Ook het leeftijdsverschil ontbreekt daar geheel en al. Sommigen zijn jonger, anderen ouder dan ik.

Een nieuwe ervaring.

maandag, december 10, 2007

Gouden Kooi


Optreden van Het Gebroken Oor op huiskamerfeestje Schepenstraat in 2000

Eerste voorstelling

De eerste voorstelling van Verlangen zit er op. Een spannend proces vindt nu zijn conclusie. In drie weken is de voorstelling in elkaar geramd en bijna was-ie er niet gekomen. Toen ik met slechts twee speelsters aan tafel zat dacht ik dat ze zouden zeggen dat ze het op wilden geven en als ze dat hadden gedaan dan had ik ze geen ongelijk gegeven. Gelukkig deden ze dat niet en kwam ook de derde speelster na een ziekte weer terug.

Hier en daar kan de voorstelling nog aan snelheid winnen, maar met de tijd die we beschikbaar hadden sta ik en ik niet alleen versteld van het resultaat. De drie meiden spelen dat de stukken er van af vliegen en waar ik vooral trots op ben is dat ze echt 'samen' spelen en niet los van elkaar. Het is hun eigen voorstelling die ze zelf hebben geschreven en waar ze voor de volle honderd procent achter staan. Nu nog vier voorstellingen voor de leerlingen van het Zadkine, dat wordt nog een echte vuurproef. Vanavond waren er familie, vrienden en kennissen, de medeleerlingen zullen genadelozer zijn. Ik ben benieuwd.

zondag, december 09, 2007

Kleine Koe in Rotown

Al enige tijd geleden schreef ik over de band Little Cow. We zagen een gedeelte van het optreden van deze band uit Budapest in Groningen, tijdens het Noorderzon festival. Aanstekelijke Balkanbeats op een zomerse avond. Sinterklaas was zo vriendelijk om mijn vrouw twee kaartjes te geven voor hun concert in Rotterdam. En ik mocht zomaar mee! Ditmaal is de avond niet bepaald zomers. Het is koud en guur buiten. Het regent niet op de heenweg, maar op de terugweg raken we doorweekt.

Gelukkig mag dat de pret niet drukken. Lag er vorige keer een grote vijver tussen ons en de band, dit keer stonden we er boven op. Een niet geheel uitverkocht Rotown, maar een gezellig druk Rotown raakte al snel in de stemming en iedereen hopste en hupste op de dansvloer. Ik moest diep in mijn geheugen tasten om te herinneren wanneer ik voor het laatst in Rotown was. Bij een beetje een mislukt eigen optreden tijdens de Singer/Songwriterswedstrijd van de Popunie. Jaren geleden, maar nu wil ik vaker naar dit soort gezellige optredens!

zaterdag, december 08, 2007

De Poolse vrouw

Ik ben gefascineerd door haar stem. Op vrijdagmiddag word ik gebeld terwijl ik dramales aan het geven ben. Ze spreekt dus in op mijn voicemail. Na de les luister ik het bericht af. Een vrouw. Ze wil met me spreken over theater. Ik luister naar haar stem en probeer het accent thuis te brengen. Ze spreekt warm en langzaam. Tussen de technische doorloop en de voorstelling in Vlaardingen probeer ik haar terug te bellen. Ze neemt op en zegt dat ze nu geen tijd heeft, dat ze me maandagochtend zal bellen. Ik geef haar het nummer van mijn kantoor. Nog steeds weet ik niet wie ze is en wat ze van me wil. Weer versta ik haar naam niet. Ze wil iets met theater, maar wat?

Op maandagochtend word ik niet gebeld. Ik denk er nog even aan en laat het dan rusten. Zij wil mij spreken, ik haar (nog) niet. Aan het einde van de middag fiets ik naar huis. Mijn derailleur loopt in de spaken van mijn fiets en ik loop snel naar huis. Daar was ik mijn handen en pak ik mijn reservefiets. Als ik de schuur opendoe zie ik dat ik weer gebeld ben. Door dezelfde vrouw. Weer versta ik haar naam niet. Ik luister nogmaals naar haar stem en fiets snel naar het Benthemplein. De vrouwenstem vertelt me dat ze ook al heeft ingesproken op de voicemail van mijn werk, maar dat ze waarschijnlijk te laat heeft gebeld. Ze gaat het later nog eens proberen.

Dan gaat thuis na het eten de telefoon. Dezelfde vrouw. Nu stroomt ze helemaal leeg. Een spraakwaterval wordt over me uitgestort waaruit ik maar weinig concreets op kan maken. Ze heet Sasia, is Pools, is actrice en zoekt mensen die haar kunnen helpen. Ze wil een netwerk opbouwen, zoveel is wel duidelijk. Ze heeft mijn naam gekregen van De Man Die Altijd Het Eenakterfestival Wint (maar dit jaar niet) als iemand die goede voorstellingen maakt. Ik ben gevleid door het compliment maar denk niet dat ik haar kan helpen. Ondertussen praat ze maar door terwijl ik glimlachend en geamuseerd luister. Veel blijft onduidelijk. Hoe oud is ze? Het ene moment denk ik dat ze 26 is, het andere moment hoor ik haar zeggen dat we ongeveer van dezelfde leeftijd zijn. Dat laatste klinkt ook aannemelijker.

Uiteindelijk krijg ik de kans haar te vertellen dat ik regisseur ben van amateurtheaterproducties. Niet bepaald iemand die haar aan werk kan helpen. De mensen betalen om bij mij te spelen. Ze krijgen niet betaald. Toch nodigt ze me uit een keer koffie met haar te drinken. Eventueel plannen uit te wisselen, te bespreken. Ik beloof haar er over na te denken.

De volgende dag is er een mail van haar met allerlei bestanden er aan gekoppeld. Een stuk dat ze gespeeld heeft, dat ze wil spelen, een stuk dat iemand aan het schrijven is. Ook is er een uitgebreid cv, met voorstellingen in Polen en in Nederland, een website met foto's. Een brief met de afwijzing van een theaterstuk. Een link naar een website waarop ze bewegend te zien is. Ik scan de documenten en bekijk de laatste, de website. Een spel voor kinderen/jongeren. Ze speelt een diva op de derde verdieping van gebouw 13. Een rol die bij haar lijkt te passen, voor zover als ik haar nu ken, na dit telefoongesprek. Net als na het telefoontje dat maandagochtend niet kwam, laat ik het rusten.

Foto: De Poolse vrouw, Sasia Deck

NT Gent: Platform

NT Gent herneemt de succesvolle voorstelling Platform. Ik twijfel of ik zal gaan, maar ga uiteindelijk toch naar aanleiding van een telefoongesprek met De Trompettist. Hij belt me over een filmpje van Het Gebroken Oor en ik vraag hem of hij 's avonds iets te doen heeft. Dat is niet het geval dus gaan we samen. Ik heb van de caissière gehoord dat ik slechte plaatsen heb. Achteraan op het eerste balkon. Dat blijkt inderdaad het geval. Op de allerachterste rij, rij zes. Samen met nog drie anderen. Een man alleen en een stel, een prachtige negerin en haar vriend. Tussen de eerste twee rijen van het balkon en onze rij is het nagenoeg leeg. Ook in de zaal zijn nog lege plekken.

Als het donker is sneaken we alle vijf naar beneden en naar voren. De Trompettist en ik lopen de zaal uit, de trap af. Beneden in de foyer staan de koffiedames de koffiekopjes op te ruimen en waarschuwen ons dat de voorstelling al begonnen is en dat we niet meer naar binnen kunnen. We lopen snel door en openen de deur naar de zaal. Daar staan we in het donker. Rechts achter de tribune. We vragen ons af hoe we nu moeten lopen maar ik loop voorop langs de tribune. We komen onderaan de tribune aan, vlakbij het podium. Op rij zes, opnieuw rij zes, zijn aan onze kant nog enkele plaatsen vrij. Stilletjes sluipen we naar boven terwijl een van de spelers, een man in onderbroek, onze richting uitkijkt. We schuiven de rij in, ik excuseer me bij de vrouw naast me en we zien een prachtige, geweldige en heel erg indrukwekkende voorstelling.

Over seks, over dood, over de moderne maatschappij. Over deze spraakmakende voorstelling is veel te lezen op het internet, klik daarvoor op deze link

Foto: Steven van Watermeulen en Els Dottermans als Michel en Valérie.

donderdag, december 06, 2007

Verhaal

Twee vrouwen (Janis en Angelina) ontmoeten elkaar in het cafe. De een, Angelina, is een geslaagde zakenvrouw die hier is om mensen te ontmoeten, daar heeft ze in haar werk geen tijd voor. De ander, Janis, is een hippie die in haar leven nog geen enkele opleiding heeft afgemaakt en komt hier regelmatig. Als de vriendin van Angelina niet komt opdagen loopt ze boos weg en loopt ze tegen Janis op. Beiden vallen op de grond en Janis biedt haar aan iets te drinken aan de bar. Ze vertellen elkaar hun leven en drinken en drinken en drinken. Als ze dronken zijn bekennen ze elkaar dat ze wel eens de ander zouden willen zijn. Wat ze niet weten is dat Gabriella, de bardame, een engel is die hun wensen kan vervullen. Als ze de volgende ochtend na een doorwaakte nacht samen in bed wakker worden zijn ze verwisseld.

Dit is het uitgangspunt van het verhaal dat mijn twee overgebleven speelsters Mojdeh en Dilan in één repetitie van een paar uur bij elkaar hebben weten te verzinnen naar aanleiding van de titel die ik al vrij snel moest bedenken en dus al van te voren vaststond. Hieraan werk ik nu, samen met de teruggekeerde Vicky. Vanmiddag is nog een laatste extra repetitie, maandag aanstaande is 's avonds de eerste voorstelling in het Bibliotheektheater. Daarna volgen nog vier besloten voorstellingen, overdag.

Foto: Butterfly Sunset van Jeri Peier

dinsdag, december 04, 2007

Duizend boeken

Zoals onlangs gemeld heb ik een nieuwe mobiele telefoon. Met radio en, sinds kort, ook een boekenkast. Die is nog niet erg gevuld, maar er kunnen duizend boeken in. Het was even zoeken, maar ik heb een programma gevonden waarmee een tekstbestand in de telefoon gezet kan worden en daarna gelezen. Het heet Tequila Cat en dat is geen poes die schrijft, maar een poes die teksten omzet in een java-applicatie die je in je telefoon kunt laden. Daarna kun je op je scherm het boek lezen dat je hebt omgezet. Het programma onthoudt waar je bent, je kunt zoeken in je boek, je kunt de instelling van je pagina's wijzigen en de tekst in het tempo dat je zelf kiest langzaam voorbij laten scrollen.

Het eerste boek dat ik heb geprobeerd is Nantas van Emile Zola, het enige Nederlandstalige boek van deze schrijver in de bibliotheek van Gutenberg.org. Omgezet neemt dit boek van tweehonderd pagina's ongeveer 212 kb in op de geheugenkaart in mijn telefoon. Dat is een redelijk gemiddelde voor een boek. Madame Bovary is ongeveer 360 kb. Aan boeken van een gemiddelde dikte van ongeveer tweehonderd pagina's kunnen er dus duizend boeken op mijn geheugenkaart van 250 Mb. Als ik een kaart koop van 1 GB kan misschien wel de hele Gutenberg-bibliotheek in mijn mobiel. (Dat is niet waar, de hoeveelheid Engelstalige boeken is twintigduizend. Gelukkig wil ik die vast niet allemaal lezen.)

Die Gutenberg-bibliotheek is trouwens ook bijzonder. Bij het raadplegen van het Nederlandstalige gedeelte (driehonderd boeken) viel me op dat van sommige beroemde schrijvers juist de beroemdste boeken ontbreken. Geen Lof der Zotheid van Erasmus, geen Mei van Gorter, geen Op Hoop van Zegen van Heijermans. Ook het boek Nantas van Zola is niet een van zijn bekendste werken, maar wel het enige dat in de Nederlandstalige bibliotheek te vinden is. Maar gelukkig zijn er nog de Engelstalige en Franstalige bibliotheek. Die heb ik de eerste tijd nog niet uit.

Illustratie: Tequilacat. Volgens diverse blogs het gevolg van het volgende: What happens when you have ... nothing to do; a sharp knife; a large lime; a patient cat; too much tequila, and, it's football season?

zondag, december 02, 2007

Surprise

Vrijdagochtend ging ik voortvarend aan de slag. Tijd voor mijn Sinterklaas-surprise. Weken uitgesteld, zondag wordt het feest bij ons thuis gevierd. Maar alles gaat op rolletjes en aan het einde van de ochtend ben ik een heel eind. Omdat er nog van alles moet drogen en er nog van allerhande andere werken verricht moeten worden, verberg ik de surprise en wend me tot andere bezigheden. Ik schrijf wat gedichten, ga zaterdagochtend als altijd naar de markt, geef op zatermiddag een workshop drama voor de Erasmus Dance Society, kook het eten en ga zaterdagavond verder. Dan valt in een keer de hele surprise in vijf delen uiteen en kan ik opnieuw beginnen. The best surprise is no surprise, zongen The Nits lang geleden. Deze verrassing komt me zeer ongelegen. Opnieuw beginnen. Maar ik doe mijn best en nu, een paar uur voordat het zover is, zoals ik al zei vieren we vandaag Sinterklaas, is de surprise klaar.

vrijdag, november 30, 2007

Opa

Vandaag is het een druilerige dag. De regen blijft maar langs de ramen lopen terwijl ik aan mijn Sinterklaas-surprise werk. Vandaag is het ook 30 november. De verjaardag van mijn opa. Zou hij nog geleefd hebben dan was hij nu 112 geworden. Dat wordt geen mens en hij dus ook niet. Hij werd 94 en stierf. De avond voor zijn dood had mijn vader nog een lang gesprek met hem. Volgens mijn vader was hij nog heel helder en er was geen enkel teken dat hij diezelfde nacht zou overlijden. Hij was in het ziekenhuis voor iets simpels. Ik ben vergeten wat.

Ik herinner me mijn opa ook als helder. Een intelligente en belezen arbeider. Een timmerman die prachtige zwaluwverbindingen kon maken. Zijn leven lang lid van de SDAP die later de PvdA werd. Liefhebber van Multatuli, een eigenschap die hij aan vele van zijn kinderen en kleinkinderen heeft doorgegeven. (Niet echt aan mij. Ik heb alleen de Max Havelaar gelezen, wat ik een mooi boek vond maar dat me niet de lust gaf meer te lezen.) Zijn leven lang trouw aan zijn vrouw, mijn oma. In het laatste gesprek met mijn vader vertelde hij dat hij haar nog elke dag miste. Zij was vlak voor haar negentigste verjaardig gestorven, een jaar of vijf eerder.

Een druilerige dag, deze dertigste november. Dat was het niet op de dag dat mijn opa gecremeerd werd. Dat was een heerlijke zonnige dag in mei. Mijn vrouw was hoogzwanger van onze oudste dochter. Mijn opa en mijn oudste dochter hebben elkaar nooit ontmoet. Dat vond en vind ik nog steeds jammer. Ik geloof in de eigenheid en individualiteit van elk persoon, maar zij heeft zeker trekken van mijn opa overgeërfd. Haar liefde voor lezen, haar liefde voor de natuur.

Zo leeft mijn opa, zelfs op een droevige en van regen doordrenkte verjaardag als deze, toch nog een beetje voort.

Poekie schrijft

/ydr[p-=o0mn9i\ y67mntj [-=;pr;GFpfdp-MNJ\[-p] bnnnnn

67j9. hy¿


Bovenstaande tekst is geschreven door de poes. Poekie. Net toen ik een stukje wilde gaan schrijven over een heel ander onderwerp (mijn opa) begon ze vreselijk te kroelen en wilde geknuffeld worden. Dat hebben we allemaal wel eens. Daarbij liep ze heen en weer over het toetsenbord van de laptop en schreef met vier poten bovenstaande voor mensen onbegrijpelijke tekst. Ze kijkt er op bijgaande foto zelf verbaasd van op.

donderdag, november 29, 2007

Véronique Olmi: La pluie ne change rien au désir

Veronique OlmiDe regen verandert niets aan de begeerte. Een titel die je zelf bedacht zou willen hebben. Dat was de reden dat ik dit boek wilde hebben. Maar hetzelfde als bij Mes nuits sont plus belles que vos jours (Mijn nachten zijn mooier dan jouw dagen) van Raphaële Billetdoux, ook zo'n geweldige titel, valt het boek me een klein beetje tegen.

Het gegeven, een man en een vrouw, beiden getrouwd, ontmoeten elkaar op een achttiende augustus in een park, Jardin du Luxembourg, en gaan met elkaar naar een hotel, is ongeveer zo oud als de wereld en al vaak verteld. Het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van de vrouw en het mooie daarvan is dat je als man een inkijk krijgt in de gedachten en de ziel van een vrouw die vreemdgaat. Ze is onzeker over haar lichaam (te mager, te kleine borsten, te bleek) en over haar leeftijd (vijftig). In drie hoofdstukken wordt de erotische vertelling uit de doeken gedaan. In het eerste hoofdstuk onderwerpt ze zich aan de man, in het tweede hij zich aan haar en uiteindelijk vertrekt ze zelf als de sterkste van de twee. Ze is de intelligentste van de twee en dominanter dan de man. Doordat we niet weten wat hij van haar denkt, komt hij enigszins sullig over. Zij heeft bepaald dat ze elkaar zullen ontmoeten, heeft het idee dat ze hem vijf jaar lang niet heeft gezien, hij herinnert zich nog elke ontmoeting en welke jurken ze droeg bij die ontmoetingen.

De beschrijvingen van de natuur en van de seks zijn mooi, maar het mooist van alles zijn de intieme gedachten van de vrouw en hoe zij denkt. Een vrouwenboek is het, maar die lees ik graag, dus dat is niet het bezwaar, toch verlangde ik naar meer. Ik weet niet wat precies.

maandag, november 26, 2007

Verlangen

Ik stond vorige week met lege handen toen geen van mijn spelers kwam opdagen bij de repetitie en ik was benieuwd of mijn productie nog door zou gaan. Dit keer krijg ik op de heenweg een sms'je van een van de spelers dat ze nog steeds ziek is. Dat betekent dat ik nog twee spelers kan verwachten, maar ik ben benieuwd of zij met zijn tweeën nog door willen gaan. In de fietsenstalling knalt mijn derailleur tussen de spaken van mijn achterwiel. Ik probeer het ding nog recht te buigen maar ik kan niet meer fietsen. Ik bel naar mijn contactpersoon op school dat ik iets later ben en loop snel naar huis, was mijn pikzwarte vingers en fiets snel naar de locatie waar ik dramales geef. Daar zitten de twee dames en mijn contactpersoon al te wachten. Ik vertel hun dat de derde speler niet zal komen en verwacht dat zij nu ook het bijltje er bij neer zullen gooien. Niets is minder waar. 'We doen het met zijn tweeën', roepen ze enthousiast en we gaan aan de slag. Wat extra repetities worden gepland en in een uur of twee schrijven we de opzet van het stuk onder de titel "Verlangen". Over twee vrouwen die er naar verlangen elkaar te zijn. Nog twee weken, nog vier repetities en dan staat het op de planken van het Bibliotheektheater!

zondag, november 25, 2007

Lest best


Dan is het alweer tijd voor de laatste voorstelling van Duizend Bommen en Granaten. Terug in het Kapelletje, na een tussentijdse repetitie en een tweede voorstelling in Vlaardingen. We gaan voor de top. Er zal gespeeld worden dat de stukken er van af vliegen. Er is veel eigen publiek in de zaal. De andere spelers van KRT, ex-spelers van KRT, vrienden en familie van mij, waaronder mijn vrouw en kinderen. Voor de laatste drie personen ben ik het meest zenuwachtig.

Maar vanaf de eerste minuut is duidelijk dat de voorstelling dit keer goed gaat vallen. Alles valt precies op zijn plaats. Een paar kleine foutjes daargelaten loopt de voorstelling heel goed. Er is snelheid, humor, de toon is licht en op de juiste momenten dramatisch. Het publiek applaudiseert als beloning aan het slot langdurig.

Dan is het tijd om te luisteren wat het publiek er van vindt en dan met name mijn meest kritische fan: mijn vrouw. Maar die is razend enthousiast en ziet in de voorstelling mijn hele leven weerspiegeld. Zo ziet iedereen iets anders in de reeks beelden die we samen, de spelers en ik, hebben verzonnen en vertoond. De Abu-Graib-gevangenis, een ontgroening. De spelers geven meer dan ze tot nu toe ooit gegeven hebben en het lijkt een nieuwe voorstelling, totaal verschillend van de week er voor.

Opgelucht, gelukkig en vrolijk fiets ik 's nachts naar huis. Na eerst samen wat te hebben gedronken in het café waar je geen eigen meegebrachte patat mag eten. Een prachtige nachtelijke ruziescène tussen één van de vier mannelijke kapitein Haddocks en de kroegbaas. Boven me schijnt een mooie volle ronde maan tussen vlarden wolken die voorbij jagen boven mijn hoofd. Een heldere en gelukkig droge nacht. Ik voel me vol en rond als de maan, het is volbracht.

zaterdag, november 24, 2007

Druk

Ik heb het druk. Dagenlang heb ik niets in dit weblog geschreven. Meestal vind ik wel een momentje tussendoor om een paar woorden te schrijven, maar deze week was ik gewoon vaak niet eens in de buurt van een computer om dat te doen.

Terwijl er juist zoveel te vertellen is. Vier workshops Present Yourself gegeven op het Albeda College (woensdag en vrijdag), een nieuw en enigszins mislukt nummer opgenomen met Het Gebroken Oor (woensdagavond): Tot het einde van de nacht (als het wel gelukt was had ik nu een link geplaatst naar het nummer), Het Oor van Erasmus georganiseerd en gepresenteerd (winnaar: de uit vijf uit alle windstreken afkomstige International Business Administration-studenten bestaande band Pangea, die in het nummer IBA de afkorting gebruiken voor Integrated Bastards Association), en tenslotte op vrijdag de tweede voorstelling van Duizend Bommen en Granaten in het Valkenhoftheater te Vlaardingen. Daar zag de voorstelling er prachtig uit, er was veel verbeterd aan de overgangen van de scènes en de articulatie en liep niemand weg. Maar doordat de voorstelling in een lijsttoneel werd gespeeld was hij ook afstandelijker en minder intens en heftig voor het publiek.

Maar wie weet schrijf ik later nog uitgebreid over al deze avonturen.

dinsdag, november 20, 2007

Lege handen

Ik sta opeens met lege handen. Het dramalokaal is leeg en geen enkele van mijn spelers komt opdagen. Ik begon met drie spelers en eindigde vorige week ook met drie spelers. De vierde was er wel maar zei niet meer terug te komen omdat het niet in haar rooster in te passen was. Nu ben ik alleen met de begeleidster van de school waar ik mijn dramales geef. Vol met ideeën, maar zonder spelers sta ik met lege handen. Ik twijfel aan mezelf. Zijn mijn lessen niet leuk genoeg? En is dat een reden om niet meer te komen. Nadat de begeleidster de spelers heeft gebeld krijg ik een sms van een van de speelsters dat ze er volgende week 100% zal zijn en dat ze nu ziek is. Degene die de begeleidster aan de telefoon krijgt, de meest enthousiaste tot nu toe, heeft een vergadering. De derde is onbereikbaar. Van een vierde gaat de telefoon al de hele week onmiddellijk op de voicemail. Ze ruilen de mobieltjes met nummer en al als pakjes kauwgom. Wat te doen? Onverrichterzake fiets ik naar huis door donker Rotterdam. Vroeg thuis, dat komt me goed uit, maar enigszins gedesillusioneerd. Leeg.

maandag, november 19, 2007

Theater van de wreedheid

"En als er nog iets hels en waarlijk vervloekt is in deze tijd, dan is het wel dat wij ons artistiek bij vormen ophouden, in plaats van slachtoffers te zijn op de brandstapel, die tekens geven door de vlammen heen."
Antonin Artaud.
Het theater van de wreedheid.

Aan hem en zijn boek Le théâtre et son double moet ik denken als ik terugdenk aan de reacties op Duizend Bommen en Granaten. Mensen zijn geschokt door de heftigheid van de voorstelling en ik ben verbijsterd door hun reactie. Vijf mensen verlaten tijdens de voorstelling de zaal. Maar dit is toch waar theater over gaat? Theater wordt gemaakt om iets bij je teweeg te brengen en dit brengt blijkbaar iets teweeg. Het publiek is verdeeld. Sommigen vinden het niks, anderen vinden het fantastisch. De voorstelling kan zeker nog verbeterd worden, de timing is niet overal even scherp, er kunnen zeker enkele minuten uit, de vaart kan worden opgevoerd. Maar dit is de voorstelling die ik heb willen maken.

De ex-voorzitter van de RVA verwijt me dat ik heb willen shockeren. Maar ik heb niet willen shockeren. Ik heb me van te voren niet eens bedacht dat dit shockerend kon zijn. Sommige mensen zouden dit geen fijne voorstelling vinden, waaronder de ex-voorzitter en de regisseur die ieder jaar het Eenakterfestival wint. Maar dat geeft niet. Mijn voorstelling is een experiment, een onderzoek, een mijns inziens geslaagd onderzoek.

Geïnspireerd door Wim T. Schippers, door La Busta, door Artaud, door Jiskefet, door Hans Teeuwen, door performancekunst, door Gerardjan Rijnders. Morgen een laatste repetitie om de voorstelling nog beter te maken en dan nog twee voorstellingen.

zondag, november 18, 2007

Richard Kelly: Donnie Darko

Donnie Darko is een bizarre film. Een puber laat de school onder water lopen, steekt een huis in de fik, en dat alles omdat een manshoog konijn, waarvan hij denkt dat die hem het leven heeft gered, toen een motor van een vliegtuig uit de lucht dwars door zijn kamer heen viel, hem dat heeft opgedragen. Het scenario doet denken aan David Lynch, maar het verhaal blijkt uiteindelijk een soort logica te hebben die bij Lynch vaak ontbreekt. Gelukkig blijven er nog genoeg mysterieuze gebeurtenissen in de film over. Ik heb er van genoten.

vrijdag, november 16, 2007

Herman Hesse: Reis naar het morgenland

Een mooi klein boekje met een mooi omslag. Een novelle van Herman Hesse over een wonderbaarlijke reis. Een mislukte reis, zo lijkt het op het eerste gezicht. De leden van een mysterieus religieus verbond gaan op zoek naar het Morgenland en reizen door ruimte en tijd, ieder met een voor zichzelf eigen doel. De hoofdpersoon die wordt aangeduid met de initialen H.H. is violist en dirigent en is op zoek naar Fatme om haar liefde voor zich te winnen. De groep trekt verder en verder en beleeft prachtige avonturen en bange momenten, en wordt gediend of geleid door een zekere Leo, een kernfiguur in de groep. Als deze sleutelfiguur verdwijnt in Morbio Inferiore valt de groep uit elkaar en verliest de hoofdpersoon zijn doel in het leven. Hij wordt een gewone burger, speelt geen viool meer en gaat onder in de sleur van het dagelijks leven. Totdat hij bij toeval Leo terugvindt.

De tocht is even mysterieus als het boek zelf. Een sleutel tot het geheim van het boek zit in de volgende sleutelzin: Ik vroeg de dienaar Leo hoe dat zou komen dat kunstenaars soms slechts halve mensen lijken terwijl hun figuren er zo onweerlegbaar levend uitzien.

Tachtig jaar oud is het boek, maar fris als een lentewind. Een klein juweeltje.

donderdag, november 15, 2007

Das Pop

De liedjes van Das Pop lijken op het eerste gehoor zoals de naam van de band klinkt: als vrolijke popliedjes. Maar na ongeveer een maand de liedjes met me mee te hebben gedragen in mijn mobiele telefoon weet ik beter. De teksten van de liedjes zijn behoorlijk melancholisch. Regels als de volgende uit A Naked Girl:

none of them would have me over
none of them could take me there
none of them's ever sober
I don't care
just a morning after drama
just another day before
does it show that I don't want to
anymore

In eerste instantie klinkt de regel A naked girl will take my picture nog vrolijk en als een mannenfantasie, maar met de coupletten die er om heen staan wordt het allemaal geen vrolijke boel bij Das Pop. Rosie is geen vrolijk meisje. Iets om de hoofdpersoon aan te herinneren als-ie dood is. Elektronica voor geliefden bij gebrek aan echte liefde. De kleine jongen uit het gelijknamige nummer is dood. Nee, veel valt er niet te lachen op de vrolijke klanken van Das Pop. Dan ben je blij met een gewone zonsondergang. Maar zelfs dat nummer (Ordinary Sunset) werkt vervreemdend omdat de rest van de tekst over opstaan en ontbijten gaat.

Een maand lang luister ik nu al gefascineerd naar Das Pop.

woensdag, november 14, 2007

Het Parfum

Ik wacht voor het stoplicht op de kruising van de Burgemeester van Walsumweg en de Mariniersweg met mijn gezicht richting kubuswoningen. Naast me een blonde dame die heerlijk ruikt. Een zoete geur. Ze heeft een mauve leren jasje aan, slank gesneden. Mooi gekreukt en mooi versleten. Haar geur valt me echt op en ik heb de neiging te zeggen: "Mevrouw, wat ruikt u lekker." Even kijk ik haar recht in de ogen. Maar ik durf het niet, bang voor Casanova te worden aangezien. Ook heb ik de neiging om te vragen wat de geur is. Voor mijn vrouw, zou ik kunnen zeggen. Ook dat laat ik achterwege. Het is een geur die past bij haar en niet bij mijn vrouw. Mijn vrouw is donker en daarbij past een andere geur. Deze geur is op de een of andere manier blond. Als het stoplicht op groen springt fiets ik door, de geur en de vrouw achter me latend.

dinsdag, november 13, 2007

RO theater: Koning Lear

Ik had Koning Lear van Shakespeare nog nooit gezien en nog nooit gelezen. Johnny Kraaikamp gemist bij het RO theater lang geleden, Freek de Jonge als nar in Koning Lear gemist bij KVS/Nationale Toneel, maar nu, voor het eerst, heb ik dan eindelijk het stuk gezien. Met Jack Wouterse als Lear. De hele stad hangt vol met affiches waarop Jack Wouterse tot aan zijn gigantische buik in het water staat, droeve trekken op zijn gelaat. Volgens het boekje van het RO was Jack Wouterse vroeger clown. Zo ziet hij er op deze foto ook uit. Als een droevige clown, meer dan als een statige koning. Dat is Lear ook. Iemand die tragisch verkeerde beslissing neemt die zijn eigen ondergang bewerkstelligen. Daarmee ongewild komisch. De ware wijze in dit stuk is de nar en niet de koning. Het RO theater heeft het stuk grotesk vormgegeven. Een freakshow van vreemde figuren zoals ik van Alize Zandwijk gewend ben. Dat is prachtig. Het eerste gedeelte van het stuk wordt gespeeld voor een gigantisch paars doek. Op twee voortonelen wordt gespeeld zoals voor een circustent of voor een tent op de kermis. Direct op het publiek. De opkomsten vinden plaats vanuit een kelder onder de eerste rijen van het publiek. Als halverwege het doek opgaat wordt een lange bijna eindeloze houten trap zichtbaar, een beetje als een uit de kluiten gewassen paleistrap.

Fantastisch vormgegeven en fantastisch gespeeld kan het geheel me toch niet echt boeien. In de inleiding heeft acteur Marc de Corte met een zachte Vlaamse tongval uitgelegd dat dit het moeilijkste is van alle stukken van Shakespeare en licht hij ons in over de zes verschillende plotlijnen die kriskras door het stuk lopen. De vele verhalen worden niet alle even diepgaand uitgewerkt. De twee hoofdlijnen krijgen de meeste aandacht, de zijlijnen worden rap afgewikkeld en weten daardoor niet helemaal te boeien. Toch is de voorstelling zelf een goede voorstelling. Fantastisch vormgegeven en fantastisch gespeeld, zoals ik al zei. Alleen het stuk kon mij niet zo boeien. Te ingewikkeld.

maandag, november 12, 2007

Midnight mail

Vanochtend in mijn mailbox:

"Ola Marco,

I'm French, my name is Luis Manuel Vale de Viga, my family comes from Portugal "Lourinha", I don't understand what you say in your letter. I am searching other members of my family. I live in Nantes. I'm 31 years old, can you connect me?"

En dat is niet de enige, de volgende is deze:

"Dag heer van der Linden,

Heeft u het e-mail adres van de heer van Lommel van me. Ik heb een interessant boek voor hem dat zijn onderzoek ondersteunt,

Met vr gr
Nanny S. (...),
Breda (...)"
(Achternaam en telefoonnummer door mij verwijderd.)

Misschien weet ik het zelf nog niet, maar is mijn naam veranderd in Marco van der Linden? Of wellicht moet ik Luis Manuel Vale de Viga in contact brengen met de heer Van Lommel. Ik kan Nanny bellen en het haar vragen.

woensdag, november 07, 2007

Duizend Bommen en Granaten


Na succesvolle voorstellingen in Antwerpen, Marseille, Brussel en Parijs!
KRT speelt de Nederlandse première van het eerste en enige theaterstuk van Hergé, vader van Kuifje
DUIZEND BOMMEN EN GRANATEN
met Pim Dumans, Richard Kors, Aad Fase, Dick Oskamp & Magda de Frel
Decoradvies: Ed Alberts. Regie: Fedde Spoel

Voorstellingen
't Kapelletje, Rotterdam
Zondag 18 en zaterdag 24 november
20.00 u. Entrée: € 5,-
Reserveren: 010 466 77 78
www.rvatheater.nl

Valkenhof Theater, Vlaardingen
Vrijdag 23 november
20.00 u. Entrée: € 7,50
Reserveren: 010 434 05 00
www.valkenhoftheater.nl


De voorstelling Duizend Bommen en Granaten maakt deel uit van twee eenakterfestivals. In Rotterdam spelen op dezelfde avond Spiegel(t)je en De Onderneming. In Vlaardingen spelen op dezelfde avond Theater Decibel en Het Masker.

Klik op de illustratie voor een grotere versie.

dinsdag, november 06, 2007

P.F. Thomése: Vladiwostok

"Voor mijn jeugdvriend Fedde", staat voor in het boek. Dat is niet helemaal waar of helemaal niet waar. Degeen die het voorin schreef en van wie ik het boek op mijn verjaardag kreeg ken ik al lang, meer dan twintig jaar, en we waren toen een stuk jeugdiger, maar niet meer in onze jeugd. De twee vrienden in dit boek zijn ook geen jeugdvrienden, misschien zijn het eigenlijk helemaal geen vrienden. Zelf zou ik er niet graag bevriend mee zijn. Ze zijn behoorlijk onsympathiek, communicatie-adviseur Fons Nieuwenhuis en politicus Hans Portielje, de hoofdpersonen van Vladiwostok het nieuwste boek van P.F. Thomése. Seksistisch, racistisch, onverschillig.

Volgens de schrijver gaat het boek in één woord samengevat over onverschilligheid. Dat is tegelijk het manco van het boek. De twee mannen zijn zo onverschillig dat je je afvraagt waarom je je voor hen zou moeten interesseren. De te verwachten onvermijdelijke val van de arrogante personages laat je in eerste instantie koud. Toch wordt het boek naar het einde toe spannender, de gebeurtenissen worden steeds grotesker en komischer. De ontknoping is toch nog onverwacht, maar ik blijf het een beetje een wegwerpboek vinden, leuk om te lezen, maar om daarna direct te vergeten.

Mooi is het verhaal Ramses Shaffy lag zomaar op straat waarin Thomése vertelt hoe hij aan de titel komt:

Op een nacht vonden mijn vrouw en ik Ramses Shaffy zomaar op straat.
Het was voor de deur van een café en de deur was dicht. Eruitgegooid, de klassieke exit. Wij raapten hem op en probeerden uit het verfrommelde zootje weer zo'n beetje een mens samen te stellen.
Mijn vrouw had vroeger bij gelegenheid als achtergrondzangeres met hem opgetreden, maar dat wist de oude zanger niet meer. Hij was al te ver heen, er was inmiddels te veel achtergrond in zijn kop om daar nog wegwijs uit te kunnen worden. We konden hem niet zomaar achterlaten, dus belden we een taxi. Op ons raam- en deurgeklop werd door de dienstdoende barman niet gereageerd, hij bleef onverstoorbaar zijn glazen poetsen tot ze blonken. Dan niet, lul.
Op de plek waar de gestrande zanger was neergekwakt verzamelden we weggerold kleingeld, papiertjes met onbekende telefoonnummers, sleutels etc., propten dat, waarschijnlijk met straatvuil en al, terug in zijn zakken en vroegen hem bezorgd of hij thuis zou komen. Hij keek ons aan. Het woord zei hem niets. 'Waarheen?' vroeg de taxichauffeur en trok vast op.
Ramses tuimelde achterover, kon zo'n beetje half en half het portier dichttrekken.
'Vladiwostok!' riep hij, alsof hij een leeg glas kapotsmeet.
En weg was ie.

maandag, november 05, 2007

Zondag

We repeteren een hele zondag op Duizend Bommen en Granaten. De start is nogal vals. Richard en ik zijn op tijd, maar ik heb in plaats van de tas met truien en baarden de tas met atletiekspullen van mijn jongste dochter meegenomen. Als Pim ook is gearriveerd en de koffie staat te pruttelen halen Richard en ik de juiste tas bij mij thuis op. Als ik daar ben word ik gebeld door Aad. Zijn auto wilde niet starten en hij is nu met de auto van Dick op weg en arriveert over tien minuten. Voordat hij bij de repetie arriveert zijn Richard en ik al terug en is ondertussen Magda ook al aanwezig. We beginnen met koffie drinken en baarden maken, petten af te maken en het decor op te bouwen. Dan kunnen we eindelijk beginnen.

Eerst doen we alle scènes 'los', meestal een keer of twee/drie tot-ie goed is. We knopen alle losse eindjes aan elkaar. De mannen kennen hun tekst ondertussen voor het grootste gedeelte, zeg maar helemaal.

Aan het einde van de dag hebben we twee doorlopen gedaan en het ziet het er goed uit. Ik ben natuurlijk reuze benieuwd of het publiek het net zo grappig vind als ik, maar ik heb er alle vertrouwen in.

vrijdag, november 02, 2007

Baarden

We hebben stad en land afgezocht naar de baard voor Kapitein Haddock. Die is nog niet zo makkelijk te vinden en kan eigenlijk het beste op maat gemaakt worden. In feestwinkels worden overal dezelfde soort baarden verkocht, een krullend zwart geval, meer iets voor een kaperkapitein dan voor onze held, Kapitein Haddock.

Uiteindelijk ga ik op pad, op zoek naar vilt. In de handwerkwinkel aan de Goudse Singel word ik geholpen door een vriendelijke oude dame. Ze heeft nog slechts twee enigszins gekreukte lapjes zwart vilt. Maar die kan ik nog wel bijstrijken thuis. Het is alleen niet genoeg voor vijf baarden. Dus ga ik verder naar Stoffenhuis Schroder aan de Coolsingel. Daar is het druk en moet ik lang wachten voordat ik mijn vraag kan stellen. Of ze ook vilt verkopen. Daarvoor moet ik naar de kelder waar een grote handwerkafdeling is. Uit een kast vis ik een lapje zwart vilt. Er is niemand om af te rekenen, maar net als ik naar boven wil lopen, komt een mevrouw uit een geheim deurtje tevoorschijn. Ik reken bij haar af, het vilt is hier een paar dubbeltjes goedkoper maar ik prefereer de persoonlijke behandeling aan de Goudse Singel boven de onpersoonlijke benadering hier.

Thuis ga ik aan de slag. Ik maak eerst een mal van papier, die ik op maat knip naar afmeting van mijn eigen hoofd. Lekker ouderwets knutselen en ik knip vijf mooie baarden uit het vilt. Het resultaat valt niet tegen. Echt origineel nep, zoals een verkoper in Turkije tegen ons zei over zijn handel. Zie de bijgaande foto. Zelfs mijn vrouw is enthousiast over het resultaat alhoewel ze geen enkel vertrouwen heeft in de voorstelling. Maar dat geeft niet, ze heeft nog niets gezien en ik weet zeker dat het heel goed gaat worden.

donderdag, november 01, 2007

Never Mind The Age



Niet alleen de Suzannes zijn na dertig jaar weer bij elkaar. Maar een optreden van The Ramones zit er helaas niet meer in. Alleen de drummer is nog in leven en zelfs de vroegere manager van de band, Linda Stein, leeft niet meer. Ze is eergisteren in haar huis van het leven beroofd. Doodgeslagen.

"Linda Stein, a pioneer in New York's punk music scene who later became known as a real estate 'broker to the stars,' was beaten to death inside her Manhattan apartment, the medical examiner ruled."
Lees meer

woensdag, oktober 31, 2007

Rommelig

We hebben een rommelige repetitie van Duizend Bommen en Granaten. We beginnen met de opbouw van het decor. Dick heeft een constructie gebouwd die moet worden opgehangen. Dan vraag ik me af waar onze hoofdrolspeelster blijft en loop ik naar de foyer waar mijn mobiel in mijn jasje zit. Er is een voicemail. Ze heeft een aanrijding gehad en staat 'ergens' in Rotterdam. Ik bel terug en krijg ook een voicemail. Nu stop ik mijn mobiel in mijn broekzak en wacht tot ze mij opnieuw terugbelt. Dat doet ze. Ze staat bij Diergaarde Blijdorp. Ze is opgetrokken toen het stoplicht op groen sprong en heeft niet gezien dat er een auto voor haar stil stond. Een auto met een trekhaak. Zelf is ze gelukkig ongedeerd. Maar ze staat te wachten op iemand van de garage die haar auto kan wegslepen en dan kan ze pas komen tenminste als ze door een van ons wordt opgehaald. Misschien kan ze beter naar huis gaan maar zelf wil ze liefst komen. Dus dat spreken we af en wij drinken eerst een kop koffie. Net als we op het punt staan om zonder haar te beginnen belt ze. Dat betekent dat we nog niet kunnen beginnen. Dick en Aad oefenen hun teksten en dan kunnen we eindelijk aan de slag. Zonder Pim, want die is ook nog eens met vakantie. We doen een beetje een slappe doorloop, maar we hebben in ieder geval een decorstuk en de kostuums zijn ook op een haar na klaar. Dus ik hou vertrouwen, maar het is vanavond een beetje een rommeltje.

dinsdag, oktober 30, 2007

Reorganisatie

In dezelfde week dat ik voor de Suzannes diverse malen word geïnterviewd word ik ook nog eens ondervraagd door Daan Rutten van het Erasmus Magazine. Over een serieuzer onderwerp: de reorganisatie van het bureau van de universiteit. Bij het artikel een mooie foto van Levien Willemse van het bureau waar ik dagelijks mijn werk verricht. Als ik de foto bekijk met op de achtergrond v.l.n.r. een eigen kunstwerk (Queen of Sheba), kunstwerken van Theo Seesing (ikzelf als poppenkastpop) en van Pieter Holstein (Langzaam zakt de zon achter de kim), mijn gitaar en de kleurige folders van Studium Generale, word me langzamerhand duidelijk wat ik ga missen als ik deze plek moet verlaten. Mijn collega's als belangrijkste, die ga ik zeker missen; het prachtige uitzicht vanaf de zeventiende verdieping over Rotterdam. Ik heb geluk gehad dat ik niet ontslagen word maar ik weet nog steeds niet wat ik na 1 januari ga doen. Ik heb mijn twijfels of dat hetzelfde werk is als wat ik nu doe. De naam van mijn nieuwe functie is in ieder geval niet hetzelfde als de naam van mijn oude functie. Ik word van pr-medewerker webredacteur en dat lijkt me niet gelijk aan elkaar.

Lees het hele artikel hier

zondag, oktober 28, 2007

Drift: Nachtasiel

Het centrum Lijm & Cultuur bevindt zich in Delft aan de Rotterdamseweg langs de Schie vlakbij de TU Delft in een oude lijmfabriek. Oude vervallen gebouwen, grote hallen en kleine mysterieuze hokjes. Hier speelt Drift Nachtasiel, een meer dan honderd jaar oud stuk van Maxim Gorki van voor de Russische revolutie (1902). Een stuk over bewoners van een nachtopvang voor dak- en thuislozen.

Het eerste gedeelte van het stuk vraag ik me af waarom ik me voor dit samengeraapt zootje moet interesseren. Flarden van gesprekken, ruziënde mensen, verslaafd aan drank, aan gokken, aan het krassen in een tafelblad of aan stelen. Stuk voor stuk verliezers aan de rand van de samenleving, op het punt over die rand heen in de diepte te storten. Dan komt Luka, de pelgrim, gespeeld door Denise Beeckmans. Denise is de reden dat ik hier ben. Als ik achteraf tegen de regisseur Stephan Zeedijk zeg dat ik het gedeelte waarin Denise speelt het interessantste vind, zegt hij dat dat is omdat ik van Denise houd. Dat is gedeeltelijk waar. Ze speelt geweldig en het is een genot om naar haar te kijken, maar het gedeelte voordat ze opkomt zit ik me af te vragen waar ik naar zit te kijken, het gedeelte nadat ze weg is vind ik nogal moralistisch.

Maar als de voorstelling eenmaal op stoom is is er veel te genieten. Als na de pauze bijna alle spelers achter de tafel zitten (één heeft er al het loodje gelegd) heb je het gevoel ze allemaal een beetje te kennen. Het verhaal is verder simpel. Er is een groep, er is een indringer, de pelgrim, die de verhoudingen tussen de personages opschudt en op scherp zet, de indringer verdwijnt weer en de overgeblevenen trekken hun conclusies wat leidt tot moord en zelfmoord. Drie doden vallen te betreuren en tegelijk ook weer niet want, om met het stuk te spreken, wat is waarheid?

Illustratie: de prachtige door Ric Berretty ontworpen flyer van de voorstelling in Russische stijl. De voorstelling is volgend weekend nog te zien. Allemaal gaan kijken dus. Reserveren via www.nachtasiel.nl

vrijdag, oktober 26, 2007

Monique Kuijpers

Nadat ik vanochtend het bericht over Door Jou had geschreven ging er toch een belletje rinkelen. Monique Kuijpers, de naam van de actrice had ik onlangs ergens gelezen. Ik kijk in TM, het vakblad voor de podiumkunsten, en ja hoor! Ze is dit jaar genomineerd voor de Theo d'Or, de belangrijkste prijs voor een vrouwelijke toneelspeler in Nederland. Ondertussen is bekend dat ze de prijs niet heeft gewonnen, maar dat ze genomineerd is betekent dat ze niet de eerste de beste is. Dat heb ik gisteren wel gezien ook. Een geweldige actrice.
Zelf is ze volgens het interview net zo verbaasd als ik. De Theo d'Or is volgens haar voor actrice uit een ander circuit dan het hare. Het grote toneel, het toneel uit Amsterdam, uit de Randstad. Een charmante reactie. De voorstelling waarvoor ze genomineerd is wordt volgend jaar in 2008 hernomen. Wil ik natuurlijk zien.
Foto: publiciteitsfoto voor Een Meeuw, het stuk dat Keesen & Co volgend jaar gaat spelen. Komt opnieuw niet naar de Rotterdamse Schouwburg of Lantaren-Venster.

Keesen & Co: Door Jou

Ik ben niet eerder in De Blauwe Zaal in de Utrechtse stadsschouwburg geweest en de zaal is niet blauw. Zelfs de stoelen zijn van ordinair rood pluche. Dat past weer goed bij de spullen in het keukenkastje van het echtpaar in de voorstelling Door Jou van Esther Gerritsen. Die zijn allemaal rood met wit, het flesje Jupiler, het vergiet, het Tomado-doosje van de fritensnijder, alleen de zilvergrijze cd-speler valt een beetje uit de toon.

Hetzelfde, uit de toon vallen, gebeurt met het spel van de jonge toneelschrijver Peter Witjes (Joeri Vos) die bij het echtpaar Anne (Monique Kuijpers) en Johan (Michiel Nooter) op bezoek komt. Anne en Johan praten op verhevigde toon alsof ze voortdurend aan het acteren zijn en dat is acteren met een grote A. Peter Witjes komt maar moeilijk uit zijn woorden. Maar wat hij zegt slaat de spijker op zijn kop. Het echtpaar fileert het eigen huwelijk tot op het bot en krijgt dankzij de gast, een jonge toneelschrijver en leerling van Anne, inzicht in hoe hun huwelijk eigenlijk in elkaar steekt. Een vrolijke en kluchtige voorstelling is het resultaat, waarbij je je vaak afvraagt wat gespeeld is en wat echt. De spelers lijken uit hun rol te stappen en wenden zich in terzijdes rechtstreeks tot het publiek, Joeri Vos als Peter lijkt vaak ongewild in de lach te schieten, wat aan het einde als hij een op ontroerende wijze een liedje voor zijn gastvrouw en leermeesteres zingt, juist erg vertederend werkt.

Ik wil vaker naar Keesen & Co en vraag me af waarom ze op hun tournées Rotterdam niet aandoen. Ook verbaast het me dat ik geen van de drie acteurs ooit eerder heb gezien op het toneel.

donderdag, oktober 25, 2007

Zwakke punten

Ik zit in Café De Bazar en kijk naar buiten de straat op. Langs de etlageruit waarachter ik zit kijk ik uit op de de Witte de Withstraat, de kunststraat van Rotterdam. Veel galeries en veel restaurants. Een vrouw loopt voorbij. In het zwart gekleed. Ze heeft een naveltruitje aan die haar buik bloot laat. Nogal koud voor de tijd van het jaar lijkt me. Daar komt nog bij dat ze een erg lelijke buik heeft, oud en gerimpeld. Sommige mensen kunnen precies hun zwakke punten accentueren en deze vrouw is daar een voorbeeld van.

De volgende dag loop ik tijdens lunchtijd in het restaurant van de universiteit en zie daar een andere vrouw, een medewerkster van het restaurant, precies hetzelfde doen. Ze loenst een beetje. Haar ogen heeft ze zwaar en zwart opgemaakt daarmee de blikken van iedereen die haar aankijkt dirigerend in de richting van het zwakste punt in haar gezicht. Vroeger droeg ze een bril en vielen haar ogen minder op. Nu accentueert ze ze juist. Niet doen, zou ik willen zeggen, maar durf het toch niet, bang haar te beledigen. Ik reken mijn lunch af en loop weg op zoek naar een leeg tafeltje. Zou ik het zelf ook doen? Soms? Mijn zwakke punten accentueren?

Foto: zelfportret van Leanne Lim-Walker

maandag, oktober 22, 2007

Bon repas

Een plaatsje luisterend naar de naam Smakelijk Eten. We rijden, onderweg naar de klucht De tante van Charlie, door een ouderwets Hollands landschap, passeren een prachtige wippoldermolen. Tussen Schoonhoven en Vlist slingert de weg langs het gelijknamige riviertje. De weg is smal, twee tegenliggers kunnen niet langs elkaar heen en daarom zijn er hier en daar kleine op parkeerkommen lijkende uitwijkplaatsen langs de weg geplaatst. Zo rijden we in onze tien jaar oude Ford Escort door de polders. We slaan rechtsaf de Slangenweg op. In tegenstelling tot de naam van de weg en in tegenstelling tot de weg die we verlaten, is dit een kaarsrechte weg van Polsbroek naar de Polsbroekerdam. Overal lintbebouwing, vlak langs de weg een onafgebroken stroom huisjes en boerderijen, verder is het landschap leeg. Prachtige rode luchten met een ondergaande zon in het westen, op de gebouwen aan de oostzijde van de weg schijnt een warm rood-oranje licht. We rijden terug in de tijd.

We komen aan in Oudewater en ook daar heeft de tijd stilgestaan. Een dorpje als een plaatje van Anton Pieck. We eten bij 't Backertje in een gebouw dat vroeger vast een bakkerij is geweest en komen na het eten precies één minuut te laat bij de toneelvoorstelling aan. Maar hier wordt nog ouderwets precies op tijd begonnen dus de voorstelling is net bezig. De tante van Charlie, een ouderwetse klucht in een ouderwetse dorpszaal met hoog podium. Het stuk is enigszins gemoderniseerd en in de tegenwoordige tijd geplaatst, maar het blijft een ouderwets stuk en daarmee toch van alle tijden.

Het schiet me te binnen dat ik de regisseur lang geleden heb zien optreden in een klucht in een soortgelijk zaaltje in Rotterdam-Zuid, in het Clemenshuis, in het stuk Op Gouden Wieken, waarin twee dames, waarvan zij er één was, de wereld rondreisden als stewardess en onderweg deze en gene van hun geld ontdeden zo in hun onderhoud voorziend.

Foto: de wippoldermolen van Bonrepas

zondag, oktober 21, 2007

Swimming pool



In Swimming Pool van François Ozon speelt Charlotte Rampling een bitse en verzuurde oudere thrillerschrijfster die een huis in Frankrijk te leen krijgt van haar uitgever. Charlotte Rampling is al jaren een van mijn favoriete actrices die de meest uiteenlopende rollen speelt, maar altijd werkelijk geweldig. Ook in deze film kan ze met een paar bewegingen in haar gezicht precies aangeven wat ze voelt.

Als de schrijfster zich heeft geïnstalleerd in het buitenhuis met het zwembad uit de titel komt plotseling en onverwacht de dochter van de uitgever opdagen (Ludivine Sagnier). De schrijfster kan dit helemaal niet gebruiken, ze is net lekker aan het werk, geniet van de rust en de stilte, en voelt zich gehinderd door de aanwezigheid van de vrijgevochten jongedame die het huis gebruikt om jongens mee te nemen, met ze te dansen in de huiskamer op de tonen van harde muziek en er vervolgens mee naar bed te gaan. In eerste instantie ergert ze zich steeds meer aan de jongedame tot de avond waarop ze de man meeneemt die iedere dag haar lunch serveert in een bar in de buurt en waarmee we haar eerder in de film hebben zien flirten.

Aan het begin van de film zegt de schrijfster tegen haar uitgever genoeg te hebben van moorden en mysteries en oplossingen, ze wil wel eens iets anders schrijven. Hij raadt haar aan dat te doen. Toch raakt ze verwikkeld in een murdermystery, maar zonder oplossing. De sfeer in de film is broeierig, sensueel. De oudere vrouw die de jonge vrouw begluurt als ze seks heeft tijdens de warme zomeravonden aan de rand van het zwembad. Tot het einde toe blijft onduidelijk wat echt is en wat niet in Swimming Pool. Veel wordt niet verteld en blijft schimmig. Iets wat mij altijd meer aanspreekt dan verhalen met ontknopingen aan het eind.

zaterdag, oktober 20, 2007

Annie Ernaux: Lege kasten

Een jonge vrouw ligt op bed. Zojuist heeft een engelenmaakster haar met een breinaald behandeld en nu ligt ze te wachten op de geboorte van het dode kind in haar buik. Onderwijl overdenkt ze haar leven tot nu toe. Ze is van lage afkomst en heeft zichzelf met behulp van een goed stel hersens opgewerkt tot een studie aan de universiteit. Ze haat haar familie, met name haar ouders. Het boek is een lange stroom gedachten op de zondagmiddag waarop ze met pijn in haar buik ligt te wachten op verlossing. Het verhaal van een seksuele bewustwording en de bewustwording van haar plaats in de maatschappij.

Op de achterkant wordt het boek vergeleken met de woordenstromen van Céline en de hoofdfiguur met madame Bovary. Van Céline heb ik nog nooit een boek gelezen, maar de vergelijking met madame Bovary kan ik begrijpen. Ondanks de walging en de haat die van iedere pagina afspat is het een verhaal dat je meeneemt. Soms struikelde ik over de moeilijke zinnen en de onverwachte associaties. Eigenlijk gebeurt in dit boek niets. Aan het einde is de situatie geen spat verder gekomen, er is geen oplossing, geen bevrijding, je komt niet te weten of Denise Lesur, de hoofdpersoon, haar abortus overleeft of er aan onderdoor gaat. Ik werd desondanks meegezogen in de gedachtenwereld van deze jonge vrouw, volgens de achterkant van het boek grotendeels een zelfportret van Annie Ernaux.

Wonderlijk waarom de bibliotheek van Rotterdam dit boek heeft afgeschreven. Ik kocht het lang geleden omdat de hoofdfiguur net als mijn jongste dochter Denise heet en omdat ik al twee dunne boekjes van Ernaux had gelezen (Une Femme en Passion Simple). Ik las de eerste pagina's, kwam er niet direct doorheen. Daarna bleef het jarenlang in de boekenkast staan en was het door mij ook al bijna afgeschreven totdat ik het nu gelukkig wel uitgelezen heb.

Omslag van Alje Olthof met een illustratie van Tom Eyzenbach

donderdag, oktober 18, 2007

Kill your darlings



Soms sneuvelt een scène omdat zich een beter idee aandient. Kill your darlings heet dat in de filmwereld als een lievelingscène tijdens de montage uit de film wordt geknipt. Zo verging het deze scène uit Duizend Bommen en Granaten met Richard, Aad en Dick als muzikaal trio. Een van de scènes waar we het meest op geoefend hebben en nu vervangen is door een ander. Toch is het alvast een voorproefje van de voorstelling die langzaam vordert. Alle scènes zijn nu grof in de grondverf gezet en het slijpen kan beginnen.

woensdag, oktober 17, 2007

Suzannes live in Enschede


Een filmpje van drie nummers van de Suzannes afgelopen maandag, live in Enschede in Café de Beiaard tijdens de Nobossession. Hippie, Deepfreeze Boy en TH Baby.
Gefilmd door Goaitsen van der Vliet.

dinsdag, oktober 16, 2007

15 minutes of fame

In de toekomst zal iedereen vijftien minuten beroemd zijn. De bekende uitspraak van Andy Warhol was gisteren even op ons, de Suzannes, van toepassing toen we twee maal op een dag geïnterviewd werden (door Radio Oost en door het Alumninieuws van de Universiteit Twente) en een korte set van twintig minuten speelden op de Nobosession. Een EP om te signeren, persfotografen die de Suzannes wilden fotograferen, het was er allemaal. Maar het belangrijkste voor onszelf was toch het optreden zelf. Het liep als een trein, het ging als vanouds en we stapten tevreden het podium af. Omringd door oude bekenden werd het optreden geëvalueerd. Klaar voor de eerstkomende tien jaar. Klaar met de Suzannes in ieder geval.

Voorafgaand aan het optreden maakten de bassist en ik een korte sentimental journey over de campus van wat vroeger de TH heette en verwonderden ons over de rust en de leegte. Gebouwen staan er steeds meer op het terrein, maar er lijkt niemand te zijn om de gebouwen te bevolken. Ook namen we een kijkje in Studio 49, de popoefenruimte waar het toentertijd voor alle bandjes op de TH begon. Het was er nog bijna als vroeger, slechts in detail waren er veranderingen. Maar ook Studio 49 is verlaten. Geen jonge studenten die zich opmaken om met hun muziek de wereld te veroveren en 15 minutes of fame te claimen. We speelden in de studio van Radio Oost een akoestische versie van het nummer TH Baby op een geleende guitaar. Ze zijn er nog wel, de universiteitsbabes, maar heten nu geen TH Babies meer.

15 minutes of fame. Een ervaring die ik niet had willen missen.

maandag, oktober 15, 2007

Niemand wist wat punk was

Vandaag is het optreden van de Suzannes, daarom hier een stukje uit de Tubantia van gisteren waarin ik in de laatste alinea plotseling Fedde Ploeg heet:

'Niemand in Enschede wist wat punk was'
door Theo Hakkert

De eerste vraag moet zijn hoe 'punk' The Suzannes eigenlijk waren. Daar laat zanger Fedde Spoel geen misverstand over bestaan. "Helemaal niet. Wij waren meer 'kunstacademie' eigenlijk." Internationaal vergeleken: eerder met het brein als Talking Heads dan met de bullocks zoals Sex Pistols. "Niemand in Enschede wist wat punk was."
Behalve zijn buurman, zo blijkt. Want zijn buurman had de eerste elpee van The Ramones gekocht. Uit 1976. "Geweldig! Die plaat is nog altijd geweldig." En, zoals dat gaat, zo wilde hij het ook. Met gitarist Loek Stolwijk had hij eerder in bandjes gespeeld. Ze richtten The Suzannes op, nota bene naar het zwijmelende lied 'Suzanne' van Leonard Cohen (gecoverd door Herman van Veen). Punk? Vast een knipoog, dat moest wel ironie zijn. Toch niet: "Ik had een punkversie van dat nummer gemaakt, vandaar."
De liefde voor The Ramones zat zo diep, dat The Suzannes zich net als hun Amerikaanse voorbeelden met dezelfde naam tooiden. Je had Joey, Johnny, DeeDee, Tommy en later Marky Ramone, terwijl ze helemaal geen familie waren. Maar Suzanne is als achternaam minder geschikt. Dus werden het Suzanne Spoel, Suzanne Stolwijk, Suzanne (Dick) Pekelharing en Suzanne (Klaas) Sikkema. En ze gingen een plaatje maken.
Nu trof het dat Johan Visser docent was op de AKI. Hij had in de punktijd rap het 1000 Idioten-label opgericht. Omdat er altijd wel duizend idioten te vinden waren die een sprakke punksingle wilden kopen - wat ook zo was, want van de eerste single, 'Van Agt Casanova' van Paul Tornado, werden er meteen vijfduizend verkocht. Het belang van dat soort aantallen kwam ook tot uitdrukking in de titel van de ene ep die The Suzannes voor Vissers label maakten: 'New disease sells 2000 copies in Europe'. Een ep, een vinylsingle met in dit geval zes nummers.
'Teenage abortion' trok daarvan de meeste aandacht. Het schijfje is zo zeldzaam, dat het nog slechts voor hoge bedragen tussen connaisseurs verhandeld wordt. Maar zelfs voorbije punk gaat met de tijd mee: de liedjes zijn te koop via iTunes. "Ik kan me nog een leuk optreden op de Vrijhof herinneren," zegt Fedde Spoel. "We speelden na afloop van een wedstrijd vrij-worstelen." Dat om de bestaande indruk weg te nemen dat The Suzannes alleen buiten Twente optraden. "Maar als je kunt kiezen en gevraagd wordt voor Paradiso, dan is de keus snel gemaakt. In zo'n poptempel spelen is heel bijzonder." Hoe serieus het allemaal was? "Het was kort, krachtig. Niet zo heel serieus, maar erg leuk om te doen." Weinig optredens, een kort bestaan, één ep. Zo word je als vanzelf een legende.
Elf jaar geleden, bij het verschijnen van Het gejuich was massaal, een boek over punk in Nederland, hebben The Suzannes opgetreden. Maandag staat het kwartet in originele bezetting op Nobo's. Fedde Ploeg is muziek blijven maken. Hij speelt in de Nederlandstalige rockgroep
Het Gebroken Oor.