dinsdag, februari 27, 2007

Miss March

Nadat ik al twee keer nat ben geregend tijdens het rijden van Oost naar West en van West naar Oost, kom ik bij de schoenmaker aan en moet ik ernstig naar het toilet. Eerst zoek ik mijn paar schoenen uit in het rek en dan vraag ik hem of ik van zijn toilet gebruik mag maken. Dat mag, hij drukt op het lichtknopje naast de deur en ik ga naar binnen. Nog op tijd. Ik kijk naar links en zie Miss March op de Penthouse-kalender die me verleidelijk aankijkt. Haar geslachtsdeel wordt verhult door een rimpel in het handdoekje waarop ze heeft plaatsgenomen en in haar navel zit een glinsterend sieraad. Voor de rest laat het beeld weinig te raden over. Maar het is nog geen maart. Het is pas 27 februari. Kon de schoenmaker die twee dagen niet langer wachten en heeft hij daarom het kalenderblad voortijdig gewisseld? Ik aarzel of ik de kalender van de muur zal nemen om te kijken hoe de vorige dame er uitzag. Ik hou me in. Ik doe mijn behoefte, was mijn handen in het halletje bij een ouderwets granieten aanrecht en loop terug de winkel in. Ik reken af en loop naar buiten. Het regent nog steeds. Ik ga opnieuw door de regen, van Oost naar Noord.

Foto: niet Miss March uit het toilet van de schoenmaker, maar Miss May, klinkt net zo Chinees als ze eruitziet.

zondag, februari 25, 2007

Josephine

De vrouw achter de bar wil Josephine Baker spelen. Eerst komt ze niet op de naam van de negerin die in de jaren twintig Parijs het hoofd op hol bracht, maar als ze het woord bananenrokje noemt weet ik onmiddellijk wie ze bedoelt. Iemand heeft tegen haar gezegd dat ze op Josephine Baker lijkt. Uitgezonderd de lengte van haar lichaam, ze is Kaap-Verdiaans en klein, heeft haar gezicht veel weg van de Franse vedette. Ze zoekt nog iemand die een pak voor haar wil naaien. Ze wil niet bloot zijn, maar een pak dragen waardoor ze bloot lijkt. Ze weet dat ik vorig jaar een stuk heb geregisseerd waarin de hoofdrolspeelster naakt eindigde. Ze heeft er bewondering voor als iemand dat durft, maar durft het zelf niet. Als ze zegt dat er genoeg mannen zijn die willen komen kijken, waarschuw ik haar. Dat ze zich bekocht zullen voelen als ze niet echt naakt is en hun geld zullen terugeisen.
De vrouw achter de bar vertelt me nog het verhaal van de eerste zwarte hoer in Rotterdam, in een tijd dat er nog nauwelijks negers in Nederland te zien waren. Hoe alle mannen met haar naar bed wilden. In de rij stonden voor haar omdat ze ook wel eens met een negerin naar bed wilden. Ik denk aan de verhalen van toen ik klein was, hoe er werd beweerd dat bij Chinese vrouwen het geslachtsdeel niet verticaal zat, maar horizontaal. Iets wat ik niet tot half geloofde. Maar je kon immers nooit weten.
Als zich even later een schrijfster bij ons gesprek voegt zijn de rollen snel verdeeld. Zij zal een script schrijven, mijn vrouw kan het bananenrokje naaien en ik kan de regie doen. Genoeg stof voor een mooi verhaal. Een verhaal van de opkomst en ondergang van La Baker.
Thuis bekijk ik foto's van Josephine Baker en inderdaad, er is een zekere gelijkenis. De borsten van Josephine worden weliswaar meestal grotendeels verhuld door kettingen en sieraden, maar zijn daaronder bloot.

Bekijk hier een videofragment van Josephine Baker

vrijdag, februari 23, 2007

Over het verven van een kast

Mijn dochter is een dag op stap in Leiden met een vriendin en ik als vader schilder haar nieuwe kast. Samen met moeder gekocht bij de Ikea. In echte meisjeskleuren. Rose en wit. Vol goede moed ga ik 's ochtends van start. Het weer is goed,van tijd tot tijd schijnt de zon, soms is het even bewolkt en soms is er een windvlaag. Het rose dekt goed, in 1 keer, zelf heeft ze de grondverf al op de kast geschilderd. Het zijn wel veel planken, alles bij elkaar. In de oorspronkelijke kast zat maar 1 legplank, de rest was hanggedeelte. Maar mijn vrouw heeft extra tussenplanken gekocht, vier stuks en bijna alles moet tweezijdig geschilderd worden. Rond de middag is alles eenzijdig geschilderd en heb ik een pauze. Een lunch en een vergadering later kom ik terug voor de laatste sessie. Dan begint er van alles mis te gaan.
Ik begin met iets wit te schilderen dat rose moet zijn. Dat is niet al te erg. Even laten drogen en dan opnieuw schilderen. Dan trek ik de afplakband los van een plank en trek tegelijk de helft van het pasgeschilderde rose mee. Mijn dochter heeft van te voren niets geschuurd en de verf is een dun laagje acryl geworden dat makkelijk loslaat van de ondergrond. Maar natuurlijk moet ik door tot het einde. Ik schuur het kale gedeelte voor de zekerheid toch maar even en grond dat stuk opnieuw. Als ik helemaal klaar ben met alle planken ga ik even plassen. Ik loop naar buiten om mijn spullen, potten en kwasten, op te bergen en zie dat het regent. Niet zo'n klein beetje ook. Al gauw plenst het naar beneden op mijn versgeverfde planken. Samen met de andere dochter die thuis achter de computer zit haal ik zo snel mogelijk alle planken binnen. Maar van sommige planken is al een gedeelte bedorven. Die moeten morgen over. Dat valt niet mee, het verven van zo'n kast.

donderdag, februari 22, 2007

Vrouw van Zand

Ik schreef al eerder over één van mijn favoriete Japanse boeken en films, De Vrouw in het Zand. Gefilmd in grofkorrelig zwartwit met een geweldige soundtrack. Vandaag vond ik bij Motel de Moka een mooi plaatje, een foto van een vrouw die geheel van zand gemaakt lijkt te zijn. De fotograaf heet Evinsky, de titel is Earth Form en meer van zijn werk staat in Flickr.

Lijstjes

Ik was gisteren nogal streng met betrekking tot de site Het Beste Boek. Want lijstjes zijn tegelijk natuurlijk het mooiste wat er is. Om op te stellen, om te lezen, om te vergelijken. Ik heb enkel iets tegen de kwalificatie van 'beste'. Alsof sommige boeken beter zijn dan andere, de enige die daarover kan oordelen is de individuele lezer. 'One man's pleasure is another man's poison' en 'Some will pay for what others pay to avoid.'

Maar het lijstje van Het Beste Boek nodigt uit voor een tegenlijst, van Belgen en vrouwen:

BELGEN:

Menuet van Louis-Paul Boon
Een grimmig en zwart boek over een man die werkt in een koelcel, na Marc Dutroux niet meer van deze beruchte Belg los te zien. Boontje stond langdurig op de lijst voor de Nobelprijs maar won hem niet, net zoals Hugo Claus en Willem Frederik Hermans.

Het Goddelijk Monster van Tom Lanoye
Eerste en beste deel van de trilogie alhoewel de andere twee niet te versmaden zijn (en beide prijzen wonnen en deze niet). Nadat je eenmaal begonnen bent ben je te benieuwd om te stoppen omdat je wilt weten hoe het afloopt.

Het Jaar van de Kreeft van Hugo Claus
Belgische en verbeterde versie van Turks Fruit over een man die zijn vrouw verliest aan de kanker. De vrouw is gemodelleerd naar Claus’ toenmalige partner Kitty Courbois die tot nu toe gelukkig niet aan kanker is overleden.

Lijmen/Het Been van Willem Elschot
Reizend door China las ik het complete werk van Elschot en voelde me tussen de pagina’s van dit boek een beetje ‘thuis’. Lijmen/Het Been kende ik al van de verfilming voor de Nederlandse televisie met Bob de Lange en Ton Lensink (Ti-ta tovenaar). Op de lijst

Memoires van een Luipaard van Peter Verhelst
Hypnotiserend geschreven boek over een jonge man, een tekenaar, in Antwerpen en zijn geliefde, een soort vrouw die regelrecht uit de film Cat People zou kunnen zijn weggelopen.

Ex-drummer van Herman Brusselmans
Schrijver die niet drummen kan sluit zich aan bij een band die geheel uit gehandicapten bestaat. Maar meeer nog dan om het verhaal gaat het bij Brusselmans om stijl van schrijven. Onlangs verfilmd.

Vrouwen:

De Vanger van Manon Uphoff
Mooi korte novelle over een broer en een zus die een groot huis erven. De sfeer is horrorachtig, magisch en toch blijft alles herkenbaar.

Eenzaam avontuur van Anna Blaman
Romantisch en noodlottig verhaal over schrijver/detective die zijn vrouw niet vertrouwt, achtervolgt, een lesbische relatie vermoedt en van een relatie met haar kapper weet heeft.

Belg en vrouw:

Slaap! van Annelies Verbeke
Vrouw en Belg tegelijk, dan kun je het gelijk wel opgeven en kom je natuurlijk niet hoog op de lijst van Het Beste Boek. Een geweldig boek over een man en een vrouw die allebei aan slapeloosheid leiden en een slechte invloed op elkaar hebben.

Tenslotte:

Slechts één Belg won de Nobelprijs voor literatuur, een Vlaming, geboren in Gent, maar hij schreef in het Frans en voornamelijk toneel, Maurice Maeterlinck, bekend van Pelléas en Melisande en De Blauwe Vogel, symbolistische stukken die heden ten dage nauwelijks meer worden gespeeld. Toch een betere score dan de Nederlandse literatuur, die tot nu toe geen enkele Nobelprijswinnaar opleverde.

Foto: hopeloze en slapeloze want onmogelijke winnaar Annelies Verbeke, Belgisch en vrouwelijk tegelijk

woensdag, februari 21, 2007

Op zoek naar een boek dat niet bestaat

Op de website Het Beste Boek wordt gezocht naar een boek dat niet bestaat. Het Beste Boek Aller Tijden In De Nederlandse Literatuur. Uit een longlist van honderd boeken kozen lezers de beste tien en daaruit kan nu nog tot 2 maart gekozen worden. Maar het Beste Boek is altijd een persoonlijk boek. De truc is een beetje afgekeken van de BBC die vier jaar geleden The Big Read had. Zij zochten niet naar Het Beste Boek maar naar het meest geliefde. Dat is verkozen door driekwart miljoen Britten en is The Lord of the Rings van J.R.R. Tolkien. Niet bepaald mijn lievelingsboek. Ik verkies eerder nummer twee Pride and Prejudice van Jane Austen, waarschijnlijk haar beste boek. Dat is gelijk een manco van de lijst van Het Beste Boek. Op de nu gepubliceerde shortlist van tien staat van iedere schrijver (Nescio en Hermans uitgezonderd) slechts één boek, van Mulisch De Ontdekking van de Hemel van Reve De Avonden. De Ontdekking van de Hemel ken ik niet, maar zelf vind ik Het Stenen Bruidsbed Mulisch' mooiste boek. De Avonden ken ik wel, maar ik prefereer Nader Tot U van Reve.
Nee, waarom niet gewoon iedereen de titel van zijn lievelingsboek laten opsturen en daarvan een top 200 samenstellen zoals bij The Big Read? Met aanbevelingen van bekende Nederlanders en mooie en grappige filmpjes waarin lezers vertellen waarom een boek zo mooi, belangrijk, wereldschokken en levensveranderd is? Nu moet er twee keer gekozen worden, uit een lijst van 250 boeken kwam de longlist van honderd, uit de tien overgebleven boeken kan nu nog een keer gekozen worden. Een lijst zonder boeken van vrouwen, zonder boeken van Vlamingen. Vier van de tien boeken heb ik gelezen. Ik ga de andere zes niet onmiddellijk lezen om te kijken welk van die tien ik de beste vind. Ik ga niet stemmen.

dinsdag, februari 20, 2007

Blankenberge # 07

PERSBERICHT

KRT speelt “Blankenberge”

Blankenberge: Een zwarte komedie vol wensdromen, vooroordelen en lage lusten. Kortom het leven in een notendop, de mens in al zijn zwakheden. Ontroerend, ontluisterend, maar met veel humor. Een stuk dat uw ziel zal kietelen.

Een strandtent in Blankenberge, een badplaats aan het einde van van het seizoen, gelegen in de zilte zeelucht van de Belgische kust. Alle opgekropte frustraties van de hele afgelopen zomer komen op de laatste avond tot explosie. Als de regen geen verkoeling brengt raken de gemoederen oververhit tijdens de laatste drukkend hete dagen van het badseizoen. Cynisme en desillusie botsen op idealisme en hoop. Het verlangen naar seks leidt tot seksueel geweld, het tot dan toe verholen racisme wordt zichtbaar.
Mevrouw Verplancke leidt haar brasserie de “Blankenberge” met strakke hand. Dit op zijn retour zijnde etablissement wordt met strakke hand gerund door eigenaresse en haar zoon Kurt Deze gedoodverfde opvolger zou liever een dancing maken van de op sterven na dode brasserie. Kurt heeft een oogje het jonge serveerstertje Brigitje, die echter weer valt voor Phillippe. Mevrouw Verplancke zou haar graag als schoondochter zien, anderen hebben minder edele voornemens. Armand de wijkagent probeert zich in de zaak naar binnen te likken, de homoseksuele kok heeft zijn amoureuze avontuurtjes en verder is het ook nog eens bloedverziekend heet zo aan het eind van de zomer. Iedereen danst zowel de dans van verlangen als die van de gemiste kansen. Iedereen doet het met iedereen en iedereen verlangt naar Brigitje, de jongste serveerster, de nieuweling.
Dat het uiteindelijk zo uit de hand zou lopen, tja dat had toch niemand verwacht...

Onder regie van Fedde Spoel speelt het KRT toneelstuk Blankenberge van de Belgische schrijver Tom Lanoye. De voorstelling wordt gespeeld op 27, 28 en 29 april in theater ‘t Kapelletje aan de Van der Sluysstraat 176 te Rotterdam. Voor het reserveren van kaarten kunt u bellen naar 010-4667778. De entree is € 5. Aanvangstijd is om 20.30 uur.

maandag, februari 19, 2007

In Amsterdam

Ze trekt me aan mijn hand naar binnen. Het is Amsterdam aan het begin van de jaren tachtig of aan het einde van de jaren zeventig. We lopen over het Damrak. Ik ben met mijn vriendin, B., en we zijn een weekendje uit. Naar Amsterdam. Ik weet niet waar we binnen gaan. In de snelheid van het voorbijgaan heb ik het woord 'peepshow' gelezen. Iets waar ik al wel van gehoord heb maar nog nooit gezien. Het schijnt dat je er naakte vrouwen kunt bekijken. Een vorm van voyeurisme waar mannen voor betalen. Mannen die zelf geen vrouw hebben om in hun blootje te bekijken. Die heb ik wel. Camus vergelijkt de ringen van de grachten van Amsterdam in zijn boek De Val met de ringen van de Hel van Dante. Hoe meer je in het centrum komt, hoe dieper je de Hel binnenraakt. In het centrum van zijn Hel bevindt zich de rosse buurt.
B. neemt me bij de hand. We komen in een klein donker hokje ter grootte van een klein toilet. Er is een horizontaal brievenbusachtig raampje met een luikje ervoor met een verticale gleuf er naast. Daar kun je een gulden in doen, dan gaat het luikje open.
Als je door het luikje kijkt zie je een ruimte met in het midden een grote draaischijf waarop een naakte vrouw te zien is. Om haar heen zijn meer raampjes te zien. Achter de raampjes zijn vaag de ogen van andere mannen te zien die hetzelfde doen als ik. Kijken.
De vrouw voert een soort van showtje op voor de geopende venstertjes. Als ze bij ons venster aangekomen is lacht ze. Niet één paar mannenogen kijken haar aan, maar twee. Na een korte tijd gaat het luikje automatisch weer dicht. We verlaten de stinkende ruimte zonder gebruik te maken van het afvalbakje waar de zakdoekjes van onze voorgangers in liggen. Verhit en opgewonden van het hellevuur komen we terug in de frisse lucht op het Damrak.

zondag, februari 18, 2007

Waarom mannen hun haar niet verven

Ik zit bij de kapper. De kapper is een kleine man, afkomstig uit Ceylon met kort zwart en krullend haar. Hij spreekt met een zwaar accent. Hij knipt mijn haar en dat van mijn vrouw al jaren. Op het laatste filmfestival zag hij meer dan vijfentwintig films en kwam op een van die filmfestivalavonden huilend thuis. Huilend van alle ellende die hij op één dag had gezien. Naast zijn werk in de kapsalon is hij modeontwerper. Het is een fijne kapper, hij knipt goed en ik kan met hem over cultuur praten, meest over films en over theater.

Eenmaal per kwartaal knipt hij mijn haar en iedere keer valt me op hoeveel grijzer mijn haar wordt. Terwijl mijn vrouw haar haar steeds opnieuw zwart verft, haar eigen oorspronkelijke kleur, verlies ik telkens meer van mijn originele kleur. Rood was het ooit. Misschien moet ik mijn haar ook eens verven, stel ik de kapper voor. Hij raadt het me af. Mannen worden knapper zonder hun haar te hoeven verven, beweert hij. Hij kan het weten want hij is homoseksueel zoals alle mannelijke kappers. Tenminste, dat laatste is wat ik denk maar niet zeker weet.

Toen ik jong was en mijn haar nog rood, werd ik door mannelijke kappers geknipt. Samen met mijn vader of samen met mijn broers. Maar toen was ik me nog niet bewust van seksualiteit. Later, tijdens mijn studie, liet ik mijn haar altijd door vrouwelijke kappers knippen. Op de een of andere manier heeft het knippen van haren iets seksueels, iets erotisch. Iemand raakt je aan, neemt je een deel van jou af. In het Bijbelse verhaal van Samson en Deleilah ontneemt de verleidelijke vrouw de superman zijn kracht door zijn haren af te knippen.

Mannen verven hun haar niet. Als ze dat wel zouden doen zouden ze hun kracht verliezen. Het is aan de vrouw de mannen met hun lichaam en hun schoonheid te verleiden. Zij gebruiken haarverf en lipstick om er nog aantrekkelijker uit te zien. Mannen moeten daarvoor hun kracht, hun poëzie, hun muzikaliteit of hun intelligentie gebruiken. Grijze haren zijn een teken van ouderdom, van wijsheid, van intelligentie. Daarom verven mannen hun haar niet.

zaterdag, februari 17, 2007

Safari

Ik heb een zwak voor vrouwenbandjes. En dan bedoel ik niet zingende damestrio's, nee, echte bands waarin alle instrumenten door vrouwen bespeeld worden. In de punktijd was er een band die luisterde naar de geweldige naam The Slits (de gleufjes). Daarnaast waren er The Raincoats met geweldig amateuristische en ontroerende muziek, de hoes met een kindertekening zegt al genoeg. Tegenwoordig heb je in Rotterdam op het punkfront The Riplets en The Cuties.

Maar de top vind ik nog steeds The Breeders. Net als de Slits met een mannelijke drummer. Maar hoe komt het dat vrouwen anders gitaar spelen dan mannen? Hoekiger, minder technisch en gelikt, maar direct in het hart rakend. Vandaag vond ik de video die mijn eerste kennismaking was met The Breeders. Van het nummer Safari. Plus een video van Cannonball en een video die ik nooit eerder had gezien, van Divine Hammer (waarin zangeres Kim Deal te zien is als vliegende non). De twee cd's Pod en Last Splash heb ik een oneindig aantal keren gehoord, maar niet het prachtige nummer Safari (met prachtige gitaarsolo van Tanya Donelly die na de opname van de Safari EP de band verliet) dat niet op deze cd's staat en dat nog ergens in een doos op een oud cassettebandje moet staan. Hieronder de tekst waarin niet, zoals wel in de tekst van Cannonball, de prachtige "aahaah's" worden vermeld:

He didn't cry on a safari
In over his knees
He couldn't leave a finer life
Always hugging the ground
And crying out for me

He didn't cry on a safari
In over his knees
He couldn't leave the flock, he couldn't leave
always hugging the man
and crying out for me

vrijdag, februari 16, 2007

Bal na

Een voorstelling van Het Volksoperahuis is altijd een feestje met bal na. Na afloop is het niet meteen de jas aan en naar huis, maar Jef Hofmeister's alter ego Klaus Wunderlich pakt zijn ouderwetse grammofoonplaten (100% echt vinyl) en dan start de Uithuildisco. Gisteren was het weer zover. Het jaarlijkse bezoek aan de Rotterdamse Schouwburg. Ditmaal voor Zeeuwse Nachten 2, getiteld "Dan Liever De Lucht In". Verdween in de vorige aflevering over Hansje Brinker de uitgerangeerde held en taxichauffeur onder de golven van het Zeeuwse zeewater, ditmaal is de held van het verhaal de oude zeeheld Jan van Speijk (zanger Kees Scholten). Hij keert van boven uit de hemel terug naar aarde om Nederland van de ondergang te redden. Dat is namelijk net opgeheven door Koningin Amalia (Rogier Schippers, die ook een prachtig Zeeuws meisje neerzit en een Ketelbinkie). Een heerlijk zootje ongeregeld is het gevolg, een muitende bemanning bestaande uit draaideurcriminelen die dromen van een toekomst als beroemd voetballer en een gouden plaat verdienen. Dat doet verlangen naar Zeeuwse Nachten 3. De directeur van de schouwburg belooft ons dat ze volgend jaar twee avonden staan als wij beloven er voor te zorgen dat we al onze vrienden en vriendinnen meeslepen. Bij deze. Kom volgend jaar allemaal naar Zeeuwse Nachten 3. U zult niet teleurgesteld worden en als een rijker mens huiswaarts keren. Ook kan er, net als wij deden, na de voorstelling heerlijk gedanst worden, in de Kleine Zaal, in het decor en tussen de acteurs. Volg dit blog en ik waarschuw u volgend jaar als het bijna zover is.

donderdag, februari 15, 2007

Na regen komt zonneschijn

Na een dag waarop ik een aantal keren flink verregend ben volgt een zonnige dag. Gisteren moest ik heen en weer naar het Theaterverzamelgebouw voor een gezellige ochtend met cultuurambtenaren. Daarna een regenpak kopen voor de jongste dochter. (Ondertussen afgekeurd want te rood en te groot.) Daarna via de Kamer van Koophandel weer naar huis. En maar regenen.
Toch was het geen vervelende dag. De ochtend was gevuld met korte voorstellingen van de bewoners van het Theaterverzamelgebouw. Eerst een fragment van Het Waterhuis, een stukje uit een kindervoorstelling. Twee jongedames die in een onbegrijpelijke taal met elkaar communiceren. Heel visueel. We slopen als dieven in de nacht de zaal binnen om achter de kijkende kinderen plaats te nemen. We mochten tien minuten meekijken. Fascinerend om te zien hoe kinderen naar theater kijken. Heel anders dan volwassenen, minder afstandelijk. Tegelijk hield de juf haar kinderen goed in de gaten.
Daarna naar boven naar de prachtige Van Waesberghe-zaal met schitterend bovenlicht. Hier speelt Powerboat een stukje uit de komende voorstelling, Datsja. Met touwen moeten de bezoekers de Duitse acteur in de lucht houden en kan het publiek armen en benen bewegen. Vanuit die spannende positie vertelt hij over zijn ervaringen als voetbalspeler. Een intrigerend stukje, ik ben benieuwd naar de hele voorstelling. De vorm is vernieuwend, interactief.
Toen weer naar beneden waar spelers van Rotjong een kort stuk speelden over loverboys. Niet altijd even goed geacteerd maar wel aangrijpend van thema. Geproduceerd op verzoek van het SPIOR. De vrouw die namens die organisatie de leiding heeft over het project ken ik. Vroeger zat ze in de studentenraad van Studium Generale. Ze komt uit een christelijk dorpje in de Hoekse Waard en heeft zich enige jaren geleden, na te zijn getrouwd met een islamitische man, bekeerd tot het islamitisch geloof. Ze heeft zonder moeite de overstap gemaakt van het ene strenge geloof naar het andere. Nu draagt ze een hoofddoek.
Het laatste stuk dat gespeeld wordt komt opnieuw uit de koker van Het Waterhuis. Een bewerking van de Abele Spelen, één van de oudste teksten uit de Nederlandse literatuur. het ziet er reuzespannend uit. Vier grote nagemaakte opengewerkte en gevilde varkens aan de achterwand verbeelden een slagerij. Daar wordt op het hakblok een vondeling gevonden. Ook deze scène smaakt naar meer.
Niet voor niets natgeregend.

woensdag, februari 14, 2007

Weblog

Ik heb een paar dagen niet geschreven. Op de een of andere manier word ik door iets onbestemds weerhouden. Tegen gehouden. Alsof ik alles wat ik meemaak al een keer eerder heb beschreven. Dezelfde gebeurtenissen van het jaar ervoor herhalen zich. Weer een nieuwe repetitie. Weer een filmfestival. Weer dezelfde kunstbeurs. Ik heb het gevoel dat ik niet altijd het achterste van mijn tong kan laten zien. Niet durf te laten zien. Ik kan niet altijd schrijven wat ik wil. Ik wil niet negatief schrijven over een acteur of actrice waar ik mee werk. Over personen die ik ontmoet. Niet omdat ik bang ben iemand de waarheid te zeggen. Ik probeer juist werkelijke personen weer te geven zoals ik ze zie en ze mijns inziens zijn. Maar ik wil niet dat een mening over iemand die net zo goed tijdelijk kan zijn voor altijd op dit weblog te lezen is. Ik wil niet alle geheimen over mijn familie en gezin prijsgeven. Ik twijfel. Ik schreef niet zo lang geleden dat het weblog verslavend is. Dat ik er aan gewend ben geraakt iedere dag een kort stukje te schrijven. Dat is nog steeds zo. Ik voel het als een gemis een paar dagen niet geschreven te hebben. Ik wist tegelijk niet wat te schrijven. Ik heb artikelen in de krant gelezen waar ik over had kunnen schrijven, ik heb films gezien waarover ik had kunnen schrijven, ik heb mensen ontmoet over wie ik had kunnen schrijven. Ik heb het gelaten. Wie weet keer ik terug naar een geheim dagboek. Een stille plek waar ik me totaal kan laten gaan.

Fedde Spoel

zondag, februari 11, 2007

Terug in de tijd

In het kabinet hangen schilderijen uit een vervlogen tijd. De tijd van voor de glasnost, van voor de val van de muur. Hier is het nog ouderwets communistisch. Idealistische hoofden kijken vol hoop naar de toekomst. Ik ben op een kunstbeurs op de Erasmus Universiteit. Veel kunst die wil vlijen, wil behagen. Weinig kunst die wil ontregelen. Een jaar geleden was ik op deze zelfde beurs en had precies hetzelfde gevoel. Ook toen was er een kabinetje dat me opviel en aansprak. Dit jaar is dat hetzelfde.
Het kabinet waar de oud-communistische schilderijen hangen is van Gallery Nr 50 dat zich gespecialiseerd heeft in dit soort werken. Ik zou het nooit kopen, een affiche misschien, maar geen handgeschilderd olieverfschilderij. De schilderijen hebben zich sinds de jaren tachtig van de negentiende eeuw niet meer vernieuwd. Het voelt als terug gaan in de tijd.

zaterdag, februari 10, 2007

Wim Noordhoek

In mijn eigen gloriedagen van de radio, de late jaren zestig en beginjaren zeventig van de vorige eeuw, luisterde ik iedere vrijdagavond naar de stemmen van Wim Noordhoek en Jan Donkers. Voor mijn gevoel wijze oude mannen die blues en Americana draaiden van nog oudere mannen, schreeuwende stemmen zoals die van B.B. King, Professor Longhair en Dr John the Nighttripper. En natuurlijk de zoetgevooisde stem van mijn lievelingscountryzanger Gram Parsons. Tot diep in de nacht luisterde ik bij de zachtgloeiende buizenradio tot ik in slaap viel. Daarna nog een tijd lang naar opvolger Roel Bentz van den Berg. Die maakte programma's met popnummers gerangschikt op onderwerp, zoals schoenen (Blue Suede Shoes), huwelijk (Chapel of Love), circus (Carney) en tango (Tango Funebre). Donkere en warme stemmen die je omhulden als een deken, als de deken waaronder ik lag te luisteren.
Nog steeds is Wim Noordhoek op de radio, in het programma De Avonden van de vpro, waar ik ook veel naar geluisterd heb, maar de laatste tijd niet meer. Voor de vpro houdt Wim Noordhoek nu het Avondlog bij, sinds mei 2006 als opvolger van W. Brands. Nog steeds houdt de blues hem bezig, zoals in het bericht van enige dagen geleden over Sonny Boy Williamson. Bijgaand plaatje is uit de laatste aflevering. Vraag van Wim Noordhoek: hoe heette dat ontwerp ook weer? Waarmee niet de dame maar de stoel wordt bedoeld. Volgens mij is het een vlinderstoel zonder bekleding, in plaats van het stuk canvas dat er op hoort dient Lili St Cyr ondersteboven als bekleding.

vrijdag, februari 09, 2007

Robinson Crusoe

"Hij is het echte prototype van de Britse colonist... de complete Britse geest zit in Crusoe: de mannelijke onafhankelijkheid, de onbewuste wreedheid, de vasthoudendheid, de langzame maar efficiënte intelligentie, de seksuele apathie, de berekende zwijgzaamheid." Dat schreef James Joyce over Robinson Crusoe. Tegenwoordig is de Britse held het voorbeeld voor een heel ander soort mens in de real-life-soap-serie Expeditie Robinson. Want geen sekseloze man won de wedstrijd, maar playmate Olga was de winnares. Niet op kunde en kracht, maar volgens eigen zeggen op mentale kracht, wat ik vertaal tot sexappeal.
Met negen meiden uit groepen 7 en 8 maak ik nu aan een theaterbewerking van het beroemde boek van Daniel Defoe uit 1719. Dat doe ik op een school in Crooswijk. Ook voor mij een experiment, want niet eerder werkte ik met kinderen van die leeftijd. Tot nu toe gaf ik enkel dramalessen aan pubers uit de derde klas van het vmbo. Het idee haalde ik uit een boekje over verhalend lesgeven waarin dit verhaal als een van de klassieke verhalen werd aangehaald. Ik moest de meiden uitleggen wie Robinson Crusoe was, want hoewel iedereen tegenwoordig het televisieprogramma kent, weten nog weinig jonge mensen van dit boek. Toch een van de grootste bestsellers aller tijden!

donderdag, februari 08, 2007

100% heteroseksueel

Opmerkelijk artikel gisteren in de krant: de van zijn voetstuk gevallen Amerikaanse fundamentalistische televisiedominee Ted Haggard is compleet heteroseksueel. Dit is vastgesteld door vier dominees die hem hebben ondervraagd. "He is completely heterosexual," zei dominee Tim Ralph. "That is something he discovered. It was the acting-out situations where things took place. It wasn't a constant thing." Het geeft te denken. Volgens genoemde dominee heeft hij slechts 1 keer homoseksueel contact gehad, met Mike Jones, een mannelijke prostituée, de man die hem in eerste instantie beschuldigde en ten val bracht. Van verdere seksuele escapades zijn geen bewijzen en: "If we're going to be proved wrong, somebody else is going to come forward, and that usually happens really quickly," nogmaals volgens dominee Ralph. "We're into this thing over 90 days and it hasn't happened." Maar is iemand die slechts 1 keer een homoseksueel contact heeft gehad voor 100% hetero? Volgens mij niet. Als de 100% hetero al bestaat. Hoe constant was de homoseksualiteit van Haggard? Misschien wilde hij het gewoon een keer proberen en kwam hij er achter dat hij hetero was. Daarom zegt het meer over de mening van dominee Ralph en zijn medestanders. Namelijk dat homoseksualiteit slecht is! Waarom zou er anders bewijs moeten komen dat Haggard van alle homoseksuele smetten vrij is? Enkel en alleen om nogmaals te zeggen dat homoseksualiteit een gevaarlijke ziekte is waarmee je maar beter niet besmet kunt zijn.
Maar zoals mijn moeder altijd zei: "Er is geen koe zo bont of er zit wel een vlekje aan!"

woensdag, februari 07, 2007

Hiroshima, mon amour

Eén van de mooiste en meest intrigerende films die ik ken is Hiroshima, Mon Amour van Alain Resnais naar een scenario van Marguérite Duras. Vandaag ontdekte ik in een weblog Hiroshima, the pictures they didn't want us to see. Ik houd niet van gruwelfoto's, maar dit roept een afschuwelijk beeld op van de verschrikkingen van de oorlog en werpt een andere blik op de vergelijkingen die steeds weer opnieuw gemaakt worden als er ergens aanslagen worden gepleegd of aanvallen worden gedaan op vijandelijke doelen. Hitler is er het meest geliefde voorbeeld van en als iemand slecht is of wordt verondersteld dan wordt die persoon graag vergeleken met Hitler en de nieuwe Hitler genoemd. Ook de Japanners staan (vooral in Chinese films) bekend als erg gewelddadig en wreed (en in hun eigen films kunnen ze er ook wat van). En dan is er natuurlijk Bin Laden die verantwoordelijk is voor 9/11. In de film Hiroshima, Mon Amour wordt een vergelijking getrokken tussen de verschrikkingen van de oorlog in Europa en die in Oost-Azië. Wie heeft het meest geleden? Wie is het grootste slachtoffer?
De foto's op bovengenoemd weblog doen denken aan Auschwitz en Dresden tegelijk, zijn gruwelijk maar tegelijk van een dodelijke schoonheid, vooral in de bijna grafische zwartwitbeelden.

Blokhoofd # 12

Met een nieuwe en hopelijk definitieve locatie hebben we ook een nieuwe titel. De locatie is bovengronds in de oude laserzone in het gebouw van de kubuswoningen. Daarmee vervalt de werktitel Aardvarkens en verandert deze titel in Blokhoofd. Bijkomstig voordeel is dat de kubuswoningen behoren tot de veertig bijzondere architectuuruitingen in het programma Sites and Stories. Daarmee is de kans groot dat onze voorstelling wordt opgenomen in het programma van Rotterdam 2007, City of Architecture.

maandag, februari 05, 2007

Bommel

Van Het Bureau beluisterde ik ongeveer driehonderd afleveringen. Als podcast. Vandaag begint de NPS met een nieuw megalang-hoorspel. Achtenveertig avonturen van Ollie B. Bommel en Tom Poes met in de hoofdrol Mark Rietman als heer en Jacob Derwig als Tom Poes. In de krant norse berichten over het uitzendschema. Om 14.00 uur op de Concertzender en om 0.45 uur op Radio 1. Maar wat kan ons dat uitzendschema tegenwoordig nog schelen? Dat is iets voor ouderwetse radiobezitters zoals heer Ollie zelf op bijgaande illustratie. Wie luistert er nog live naar een cultuurprogramma? Is er actualiteit in het spel? Nee, de avonturen van de goede heer zijn al jarenlang geleden beëindigd in de krant. Het gaat hier precies om tijdloze cultuur waarover ik kortgeleden al schreef naar aanleiding van de nieuwe Omroep C.
Symbolisch is de titel van het eerste verhaal dat wordt uitgezonden: Heer Bommel stuit de vooruitgang. In zekere zin is het hoorspel een bijzonder ouderwetse kunstvorm en de podcast een relatief nieuw medium. Bij Het Bureau begon ik met naar de radio luisteren. Dat hield ik niet vol. Elk uitzendschema is een terreur. Ik had toen nog geen mp3-speler dus een alternatief was er voor mij niet. Ditmaal begin ik meteen met luisteren via de speler. Modern en ouderwets op hetzelfde moment.

zaterdag, februari 03, 2007

Vier films

Zag ik vorig jaar zes films tijdens het Filmfestival Rotterdam op de Discoverydag, dit jaar ben ik op de Tigerdag en zie ik er maar vier. De gemiddelde kwaliteit is mijns inziens hoger. Alleen de Russische film (The Man of no Return) kabbelt langdurig voort zonder echte ontwikkelingen en steeds nieuwe personages introducerend. Die had ik net zo lief niet gezien. Het meest indrukwekkend zijn de eerste en de laatste film.

De eerste, AFR, is een nepdocumentaire over een Deense politicus, Anders Fog Rasmussen, en zijn vermoedelijke moordenaar. Met behulp van archiefbeelden en gespeelde interviews tekent zich langzamerhand een steeds duidelijker beeld van de twee hoofdpersonen af. Zelf komen ze niet aan het woord, alleen de mensen om hen heen. Daardoor blijft veel onduidelijk maar dat is juist de charme en de spanning van de film.

De laatste heet La Antena (foto), is Argentijns, en gaat over een dorp waar de mensen niet spreken kunnen. Slechts La Voz en haar zoontje kunnen dat. De mensen zijn symbolisch monddood gemaakt. De film verwijst naar de stomme film. De mannelijke hoofdrolspeler doet met zijn grote bril denken aan Harold Lloyd. Het is een wonderlijke en absurde film.

's Middags is er dan ook nog tussendoor Fourteen. De langste film van de vier, Japans, en hoewel er tijdens deze film veel mensen weglopen, wordt de film, hoe meer je in het verhaal wordt gezogen, hoe beter je de personages leert kennen, steeds beter. Als er aan het einde steeds momenten zijn waarop het lijkt alsof de film is afgelopen, ben ik steeds blij als hij dan toch weer verder gaat. Het is een gewelddadig verhaal over een lerares en een pianoleraar die elkaar uit hun jeugd kennen toen ze zelf veertien waren. Nu hebben ze te maken met veertienjarige leerlingen die hetzelfde doormaken als wat zij doorgemaakt hebben. Ondanks het langzame tempo maakt de film veel indruk.

Tussendoor lunchen we in Mangiare, maar dat is niet zo'n succes. Het is er koud, duur en het eten laat lang op zich wachten. Mijn partner vindt het ook nog eens veel te vet. Volgend jaar wil ik weer gewoon traditioneel een Surinaams broodje, mijn standaardlunch tijdens het filmfestival.

vrijdag, februari 02, 2007

Fortuyn

In De Volkskrant staat donderdag een artikel over de terugkeer van de maatschappij in het theater naar aanleiding van een studie uit Maastricht. 's Avonds ga ik naar de voorstelling Fortuyn van Helmert Woudenberg. Over het leven en de dood van Pim Fortuyn. Is dit politiek theater, vraag ik me al van tevoren af. Dat is het niet. Woudenberg schetst in zijn voorstelling een biografisch portret van Pim Fortuyn in de ik-vorm. Dat past goed die ik-vorm. Wat naar voren komt is een narcistische persoonlijkheid die alles op zichzelf betrekt. Kwaliteiten of tegenstand, alles draait om de figuur van Pim in de prachtige monoloog. Wat kan die man toneelspelen! Van tijd tot tijd probeer ik even te bestuderen hoe hij het hem flikt, maar direct daarna word ik weer meegezogen in het verhaal. Twee uur lang met tussendoor een pauze van twintig minuten houdt Woudenberg ons aan zijn lippen gekluisterd. Hier past niets anders dan bewondering voor zoveel vakmanschap.

Een stukje dansvloer, voor de pauze wit, na de pauze rood, een stoel, voor de pauze rood, na de pauze wit en een klein tafeltje met een karaf en een glas water, is alles wat hij nodig heeft. Een kleine verandering in kleding, voor de pauze in hemdsmouwen met bretels, na de pauze geheel in krijtstreeppak. Ongemerkt gaat Woudenberg van verteller, zichzelf, over in Pim. Met als hoogtepunt de beroemde vergadering bij een lid van Leefbaar Nederland thuis naar aanleiding van het Volkskrant-interview, waar Pim uit die partij stapt en zijn eigen partij, de Lijst Pim Fortuyn, opricht.

Ik leer een hoop nieuwe dingen over de achtergronden van Fortuyn en Woudenberg brengt ze op spannende wijze. De ontluikende homoseksualiteit, de botsing met zijn vader hierover, de botsing met een zekere Mieke over de OV-studentenkaart, de relatie met ene Arie, allemaal mooie verhalen die de achtergrond, waar kwam Pim vandaan en waar wilde hij naartoe, verduidelijken, helder maken.

Aan het einde laat hij Fortuyn vlak voordat hij wordt doodgeschoten, terwijl hij wegloopt uit de radiostudio, nog even nadenken over de dood van zijn beide ouders, een slimme truc, wij weten dat het moment bijna daar is, Fortuyn nog niet. Dat is theater, de werkelijkheid naar je hand zetten en daarmee weten te ontroeren en je tot nadenken aan te zetten.

Hier staat een man die emotioneel betrokken is bij de voorstelling die hij geheel in zijn eentje heeft gemaakt, tekst, regie en spel. Hij moet ongelooflijk veel research gedaan hebben om de voorstelling te kunnen maken. Het is dan eigenlijk niet verbazingwekkend hoe geroerd Woudenberg zelf is bij het in het ontvangst nemen van het daverende applaus tot besluit.

donderdag, februari 01, 2007

Eten

Vorig jaar reed ik op 13 september op de fiets naar Delft om te gaan eten bij de drummer van Het Gebroken Oor. Zoals toen te lezen was zat de drummer een pizza uit een doos te eten en rekende hij absoluut niet op de komst van de vijf leden van zijn band.
Maar dit keer is er een inhaaloefening en het eten subliem. De drummer heeft een kennis uit het dichterscircuit van zijn ex-vriendin bereid gevonden voor ons te koken. Niet omdat het zo'n aardige man is maar omdat hij het zo goed kan. (Niet dat het eerste niet het geval is.) Het is heerlijk. In één woord geweldig! Eerst krijgen we een courgettesoep met oesterzwammen, dan zeeduivel op een bedje van aardappelpuree met pancetta en eromheen een paprikasaus. Tenslotte flensjes met mangosaus en stukjes verse mango. Onze kok, Teun, is in het wit gekleed en steekt mooi af bij de drummer die geheel in het zwart gekleed gaat.
Tijdens het eten gaan er aardig wat flessen wijn doorheen met als gevolg dat ik de volgende ochtend met een kater opsta en 's middags drie-en-een-half uur bij moet slapen. Want 's avonds moet ik nog naar het theater waarover later meer.